Shloka 88
Chapter 2: Sudarśana Upākhyāna — Atithi-Dharma and the Conquest of Mṛtyu
Gṛhastha-Vrata
Devanagari script
स््नेहो रागश्न तन्द्री च मोहो द्रोहश्च॒ केवल: । तव शुश्रूषया राजन् राजपुत्र्या विनिर्जिता:,'राजन्! राजकुमारी ओघवतीने भी तुम्हारी सेवाके बलसे स्नेह (आसक्ति), राग, आलस्य, मोह और द्रोह आदि दोषोंको जीत लिया है”
Transliteration
sneho rāgaś ca tandrī ca moho drohaś ca kevalaḥ | tava śuśrūṣayā rājan rājaputryā vinirjitāḥ ||
Translation
ภีษมะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา ด้วยกำลังแห่งการปรนนิบัติรับใช้ท่านอย่างอุทิศตนของพระราชธิดา นางได้พิชิตความยึดติดด้วยรัก ความกำหนัด ความเกียจคร้าน ความหลง และแม้แต่ความพยาบาทล้วน ๆ แล้ว”
Word by Word
स्नेहःaffection/attachment
स्नेहः:
Karta
TypeNoun
Rootस्नेह
FormMasculine, Nominative, Singular
रागःpassion/attachment
रागः:
Karta
TypeNoun
Rootराग
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तन्द्रिdrowsiness/sloth
तन्द्रि:
Karta
TypeNoun
Rootतन्द्रि
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मोहःdelusion
मोहः:
Karta
TypeNoun
Rootमोह
FormMasculine, Nominative, Singular
द्रोहःtreachery/hostility
द्रोहः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोह
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
केवलःalone/only (as an intensifier)
केवलः:
TypeAdjective
Rootकेवल
FormMasculine, Nominative, Singular
तवof you/your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
शुश्रूषयाby service/attendance
शुश्रूषया:
Karana
TypeNoun
Rootशुश्रूषा
FormFeminine, Instrumental, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
राजपुत्र्याby the king's daughter/princess
राजपुत्र्या:
Karta
TypeNoun
Rootराजपुत्री
FormFeminine, Instrumental, Singular
विनिर्जिताःwere conquered/overcome
विनिर्जिताः:
TypeVerb
Rootवि-नि-√जि
FormPast (perfective), —, Plural, Masculine, Nominative, Passive (PPP)
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaT
the King (rājan)T
the princess (rājaputrī)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes