Shloka 1543
रुद्र-स्तवराजः (Rudra-Stavarāja) — Exempla of Śiva’s Boons and the Hymn’s Phalaśruti
स्तोतव्यमर्च्य वन्द्यं च कः स्तोष्यति जगत्पतिम् । श्रीकृष्ण! इस प्रकार बहुत-से नामोंमेंसे प्रधान-प्रधान नाम चुनकर मैंने उनके द्वारा भक्तिपूर्वक भगवान् शंकरका सावन किया। जिन्हें ब्रह्मा आदि देवता तथा ऋषि भी तत्त्वसे नहीं जानते। उन्हीं स्तवनके योग्य
stotavyam arcya vandyaṁ ca kaḥ stoṣyati jagatpatim | śrīkṛṣṇa! iti prakāraṁ bahu-śe nāmebhyaḥ pradhāna-pradhāna-nāmāni cayan kṛtvā taiḥ bhakti-pūrvakaṁ bhagavantaṁ śaṅkaraṁ stāvanaṁ mayā kṛtam | yaṁ brahmādayo devā ṛṣayaś ca tattvato na jānanti | tasya stavanārhasya arcanīyasya vandanīyasya jagatpateḥ śivasya kā stuṭiḥ kartum śakyā ||
ผู้ทรงควรแก่การสรรเสริญ ควรแก่การบูชา และควรแก่การนอบน้อม—ใครเล่าจะสรรเสริญ “จคัตปติ” เจ้าแห่งสากลโลกได้อย่างสมบูรณ์? โอ้ ศรีกฤษณะ! ข้าพเจ้าได้คัดเลือกพระนามอันประเสริฐยิ่งจากพระนามมากมายของพระองค์ แล้วถวายบทสรรเสริญแด่พระภควาน ศังกร ด้วยศรัทธาภักติ. แม้พระพรหมและเหล่าเทพทั้งหลาย ตลอดจนฤๅษี ก็ยังไม่อาจรู้พระองค์ตามสภาวะตัตตวะได้. แล้วใครเล่าจะรจนาคำสรรเสริญอันสมควรแด่พระศิวะ—จคัตปติ—ผู้ทรงควรแก่บทสรรเสริญ การบูชา และการนอบน้อมอย่างแท้จริง?
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches devotional humility: even exalted beings like Brahmā and the ṛṣis cannot fully grasp Śiva’s true essence, so human praise can only be an offering of devotion rather than a complete description of the divine.
Vāyudeva addresses Śrī Kṛṣṇa, explaining that he has offered a hymn to Śiva by selecting prominent divine names, and then emphasizes Śiva’s transcendence by asking rhetorically who could truly praise the Lord of the universe.