Shloka 323
धनंजयेन निहतो नैष देवि शिखण्डिना । “देवि! इन्होंने समरांगणमें क्षत्रियधर्मके अनुसार युद्ध किया था। ये अर्जुनके हाथसे मारे गये हैं, शिखण्डीके हाथसे नहीं
vaiśampāyana uvāca |
dhanañjayena nihato naiṣa devi śikhaṇḍinā |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าแต่พระมเหสี ผู้นี้ถูกธนัญชัย (อรชุน) สังหาร มิใช่โดยศิขันฑิน ในสมรภูมิเขาต่อสู้ตามธรรมของกษัตริย์นักรบ (กษัตริยธรรม) ฉะนั้นพึงเข้าใจว่าความตายของเขาเป็นด้วยมืออรชุน หาใช่ด้วยมือศิขันฑินไม่”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes accountability and ethical framing in war: a warrior’s death should be attributed to the true agent of the act, and the evaluation of that death is tied to whether the combat followed kṣatriya-dharma (the accepted code of battle).
The narrator clarifies to the addressed queen that the fallen warrior was actually killed by Arjuna (Dhanañjaya), not by Śikhaṇḍin, underscoring that the combat was conducted according to the warrior code and correcting any misconception about who delivered the fatal blow.