Shloka 131
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
छत्र॑ सुच्छत्रो विख्यातो लोक: सर्वाश्रय: क्रम: । मुण्डो विरूपो विकृतो दण्डी कुण्डी विकुर्वण:,८२५ छत्रम--छत्रके समान पाप-तापसे सुरक्षित रखनेवाले, ८२६ सुच्छत्र:--उत्तम छत्रस्वरूप, ८२७ विख्यातो लोक:--सुप्रसिद्ध लोकस्वरूप, ८२८ सर्वाश्रय: क्रम:-- सबके आधारभूत गति, ८२९ मुण्ड:--मुण्डित-मस्तक, ८३० विरूप:--विकट रूपवाले, ८३१ विकृतः--सम्पूर्ण विपरीत क्रियाओंको धारण करनेवाले, ८३२ दण्डी--दण्डधारी, ८३३ कुण्डी--खप्परधारी, ८३४ विकुर्वण:--क्रियाद्वारा अलभ्य
chatraṁ succhatro vikhyāto lokaḥ sarvāśrayaḥ kramaḥ | muṇḍo virūpo vikṛto daṇḍī kuṇḍī vikurvaṇaḥ ||
พระวายุเทพตรัสว่า “พระองค์ทรงเป็นดุจฉัตรอันให้ที่พึ่ง เป็นผู้พิทักษ์อันประเสริฐ เลื่องลือว่าเป็นโลกนั้นเอง และเป็นระเบียบกับครรลองที่ค้ำจุนสรรพสิ่งทั้งปวง พระองค์ปรากฏด้วยเศียรเกลี้ยง มีรูปอันน่าเกรงขาม ทรงรับวิถีอันผิดแผก; ทรงถือไม้เท้าและบาตรบิณฑบาต—สภาวะแท้จริงของพระองค์มิอาจหยั่งรู้ได้ด้วยการกระทำภายนอกเท่านั้น”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the highest reality (here praised through epithets) both sustains the cosmos as its ‘order’ and may appear in paradoxical, ascetic forms; therefore, ethical discernment should not judge the divine or the truly great merely by external appearance or unconventional conduct.
Vāyu-deva speaks a hymn-like description, listing striking attributes—protector of all, identical with the world and its governing course, yet also appearing as a shaven-headed mendicant with staff and bowl—emphasizing a deity’s/ideal being’s hidden greatness behind austere or unusual outward signs.