Shloka 125
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
आरोहणो<5घिरोहश्न शीलधारी महायशा: । सेनाकल्पो महाकल्पो योगो युगकरो हरि:
ārohaṇo ’dhirōhaś ca śīladhārī mahāyaśāḥ | senākalpo mahākalpo yogo yugakaro hariḥ ||
พระวายุเทพตรัสว่า “พระองค์คือการไต่ขึ้น—คือประตูสู่ปรมสถาน—และยังคือผู้ซึ่งได้ขึ้นสู่สถานสูงสุดนั้นแล้ว. ทรงคุณธรรมและเกียรติยศยิ่งใหญ่ พระองค์เป็นทั้งเครื่องประดับและพลังจัดระเบียบแห่งกองทัพ งามดุจเครื่องอลังการอันประเมินค่าไม่ได้. พระองค์คือโยคะเอง—การสงบระงับความเคลื่อนไหวแห่งจิต; พระองค์คือผู้ก่อกำเนิดยุค ผู้ขับเคลื่อนวัฏจักรแห่งยุค; และพระองค์คือหริ ผู้ขจัดความโศกของภักตะ.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse praises the Lord through ethical and spiritual epithets: He is both the path to the highest good and the one who has attained it; He embodies noble conduct, grants order and splendor in worldly life (even in armies and governance), is Yoga as inner restraint, governs cosmic time as the initiator of yugas, and compassionately removes devotees’ suffering.
In Anuśāsana Parva’s devotional-didactic setting, Vāyudeva speaks a sequence of divine names/attributes, extolling Hari (Viṣṇu/Kṛṣṇa) by describing His roles in liberation, moral excellence, worldly order, yogic discipline, and cosmic governance.