Previous Verse
Next Verse

Shloka 113

Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration

Anuśāsana-parva 17

६८२ प्रभावात्मा--उत्कृष्ट सत्तास्वरूप, ६८३ जगत्‌कालस्थाल:--प्रलयकालमें जगत्‌का संहार करनेवाले कालके स्थान, ६८४ लोकहित:--लोकहितैषी, ६८५ तरु:-- तारनेवाले, ६८६ सारजड्भ:--चातकस्वरूप, ६८७ नवचक्राड्र:--नूतन हंसरूप, ६८८ केतुमाली--ध्वजा-पताकाओंकी मालाओंसे अलंकृत, ६८९ सभावन:--धर्मस्थानकी रक्षा करनेवाले ।। भूतालयो भूतपतिरहोरात्रमनिन्दित:,६९० भूतालय:--सम्पूर्ण भूतोंके घर, ६९१ भूतपति:--सम्पूर्ण प्राणियोंके स्वामी, ६९२ अहोरात्रमू-दिन-रात्रिस्वरूप, ६९३ अनिन्दित:--निन्दारहित

prabhāvātmā utkṛṣṭa-sattā-svarūpaḥ jagat-kāla-sthālaḥ pralaya-kāle jagataḥ saṃhārakālasya sthānam loka-hitaḥ lokahitaiṣī taruḥ tārayitā sārajaḍbhaḥ cātaka-svarūpaḥ navacakrāḍraḥ nūtana-haṃsa-svarūpaḥ ketumālī dhvajā-patākā-mālābhiḥ alaṅkṛtaḥ sabhāvanaḥ dharma-sthāna-rakṣakaḥ | bhūtālayaḥ bhūtapatiḥ ahorātram aninditaḥ |

วายุกล่าวว่า: พระองค์ทรงเป็นสภาวะเรืองรอง เป็นรูปสูงสุดแห่งความมีอยู่บริสุทธิ์ และทรงเป็นที่ตั้งแห่งกาลซึ่งในคราวปรลัยย่อมดึงโลกกลับคืน พระองค์ทรงปรารถนาดีต่อสรรพสัตว์ เป็นผู้ช่วยให้ข้ามพ้น ทรงปรากฏในรูปมงคล—ดุจนกจาตกะ และดุจหงส์อันประเสริฐอันสดใหม่—ประดับด้วยธงและชายธง ทรงพิทักษ์สภาแห่งธรรมะ พระองค์ทรงเป็นที่พำนักของสรรพสัตว์และเป็นเจ้าแห่งสรรพสัตว์ ทรงเป็นทั้งกลางวันและกลางคืน และทรงปราศจากคำติฉิน

भूतालयःabode of beings; dwelling-place of all creatures
भूतालयः:
Karta
TypeNoun
Rootभूतालय
FormMasculine, Nominative, Singular
भूतपतिःlord of beings; master of all creatures
भूतपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootभूतपति
FormMasculine, Nominative, Singular
अहोरात्रम्day and night; continuously
अहोरात्रम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअहोरात्र
FormNeuter, Accusative, Singular
अनिन्दितःblameless; irreproachable
अनिन्दितः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनिन्दित
FormMasculine, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)
T
Time (Kāla)
P
Pralaya (cosmic dissolution)
D
Dharma-sabhā / dharma-sthāna (assembly/seat of dharma)
C
Cātaka bird
H
Haṃsa (swan)
K
Ketu (banner/standard)
B
Bhūta (all beings/creatures)