Shloka 5
उक्ता धर्मा ये पुराणे महान्तो राजन विप्राणां क्षत्रियाणां विशां च । तथा शूद्राणां धर्ममुपासते च शेषं कृष्णादुपशिक्षस्व पार्थ,पार्थ! पुराणोंमें जो ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य और शूद्रोंक (अलग-अलग) धर्म बतलाये गये हैं तथा सब वर्णोके लोग जिस-जिस धर्मकी उपासना करते हैं, वह सब मैंने तुम्हें सुना दिया है। अब जो कुछ बाकी रह गया हो, उसकी भगवान् श्रीकृष्णसे शिक्षा लो
uktā dharmā ye purāṇe mahānto rājan viprāṇāṃ kṣatriyāṇāṃ viśāṃ ca | tathā śūdrāṇāṃ dharmam upāsate ca śeṣaṃ kṛṣṇād upaśikṣasva pārtha pārtha ||
ภีษมะกล่าวว่า— “ข้าแต่พระราชา ธรรมอันยิ่งใหญ่ที่สืบมาแต่โบราณ—ของพราหมณ์ ของกษัตริย์นักรบ ของแพศย์ และของศูทร—รวมทั้งหน้าที่ที่ชนทุกวรรณะเคารพและปฏิบัติ ข้าพเจ้าได้กล่าวแก่ท่านแล้ว โอปารถะ สิ่งใดที่ยังเหลืออยู่ จงเรียนรู้ส่วนที่เหลือนั้นจากพระกฤษณะเถิด”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma affirms that he has already explained the traditional duties (dharma) for all four varnas and the forms of observance people follow; for any remaining doubts, the listener should seek further instruction from Krishna, acknowledging Krishna as a supreme and reliable source of guidance.
In the Anushasana Parva’s extended instruction section, Bhishma is concluding a portion of his discourse on social and ethical duties. He tells the king that the main teachings have been delivered and directs that any remaining matters be learned from Krishna, shifting authority from Bhishma’s counsel to Krishna’s guidance.