Shloka 42
तेन विश्व कृतमेतद्धि राजन् स जीवयत्यात्मनैवात्मयोनि: । ततो देवानसुरान् मानवांश्न 23064 “३६ ९०.३ [ प्रजाश्न । समासेन त् सर्वान् सदा भूतपति: सिसृक्षु:
tena viśva-kṛtam etad dhi rājan sa jīvayaty ātmanāivātma-yoniḥ | tato devān asurān mānavāṁś ca prajāś ca | samāsena tu sarvān sadā bhūta-patiḥ sisṛkṣuḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า—ข้าแต่พระราชา จักรวาลทั้งสิ้นนี้บังเกิดขึ้นด้วยพระองค์นั้นเอง; พระผู้เป็นเจ้าอันบังเกิดจากตน (อาตมโยนิ) ทรงค้ำจุนสรรพสัตว์ทั้งปวงด้วยฤทธานุภาพของพระองค์เอง. ชีวิตและที่พึ่งพิงของเหล่าเทวะ อสูร มนุษย์ และสรรพชีวิต ล้วนไหลมาจากพระองค์. โดยสรุป พระผู้เป็นนายแห่งสรรพภูตย่อมทรงประสงค์—ตามครรลองอันควร—ให้มีการสร้างและการดำรงอยู่ของสรรพชีวิตอยู่เสมอ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
All beings—gods, asuras, humans, and every creature—derive their existence and vitality from a single self-born, self-sustaining Lord. Recognizing this unity supports dharma: reverence toward the source of life and ethical responsibility toward all beings as participants in one cosmic order.
In the Anushasana Parva’s instruction section, Bhishma addresses the king (Yudhishthira) and explains a theological-cosmological point: the supreme Lord created the universe and continually sustains all classes of beings, ever intending the orderly creation and continuation of life.