Shloka 17
स पौराणी ब्रह्मागुहां प्रविष्टो महीसत्र भारताग्रे ददर्श । स चैव गामुद्दधाराग्रयकर्मा विक्षोभ्य दैत्यानुरगान् दानवांश्ष॒
sa paurāṇī brahmāguhāṁ praviṣṭo mahīsatra bhāratāgre dadarśa | sa caiva gām uddadhārāgryakarmā vikṣobhya daityān uragān dānavāṁś ca, bhārata |
ภีษมะกล่าวว่า “โอ ผู้ประเสริฐแห่งวงศ์ภารตะ! พระองค์เสด็จเข้าสู่คูหาบรหฺมาผู้ดึกดำบรรพ์ และทอดพระเนตรเห็นแผ่นดินล่มสลายจมสู่ห้วงน้ำแห่งปรลัย และศรีกฤษณะพระองค์นั้นเอง—ผู้เป็นมหากระทำการแห่งการสร้างสรรค์—ทรงก่อให้เหล่าไทตยะ ทานวะ และเผ่านาคปั่นป่วน แล้วทรงยกแผ่นดินขึ้นจากห้วงลึกแห่งบาดาล”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents Kṛṣṇa as the supreme restorer of cosmic balance: when the world is submerged in dissolution, the divine power intervenes to raise and stabilize the earth. Ethically, it implies that the highest authority is that which protects the world and re-establishes dharma amid chaos.
Bhīṣma recounts a primeval episode: Kṛṣṇa enters Brahmā’s ancient, secret cave and witnesses the earth’s submergence in waters (pralaya-like condition). He then agitates the hostile beings—Daityas, Dānavas, and serpent races—and lifts the earth up from the nether regions, restoring it.