Shloka 17
कालाख्य: पुरुषाख्यश्ष ब्रह्माख्यश्न त्वमेव हि । तनवस्ते स्मृतास्तिस््र: पुराणज्ञै: सुर्िभि:,काल, पुरुष और ब्रह्म--इन तीन नामोंद्वारा आप ही प्रतिपादित होते हैं। पुराणवेत्ता देवर्षियोंने आपके ये तीन रूप बताये हैं
kālākhyaḥ puruṣākhyaś ca brahmākhyaś ca tvam eva hi | tanavas te smṛtās tisraḥ purāṇajñaiḥ surarṣibhiḥ ||
วายุทูลว่า “แท้จริงแล้ว พระองค์เท่านั้นที่ถูกกล่าวขานด้วยสามนาม—กาละ (กาลเวลา), ปุรุษะ (บุรุษผู้เป็นสากล), และพรหมัน. เหล่าเทวฤๅษีผู้รู้ปุราณะได้ประกาศว่านี่คือสามภาวะแห่งพระองค์”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse identifies a single supreme reality that is understood through three major theological-philosophical designations—Kāla (cosmic Time), Puruṣa (the supreme conscious Person), and Brahman (the absolute). These are presented not as separate gods but as complementary ways of describing one ultimate principle.
Vāyudeva addresses the deity being praised and explains, citing Purāṇa-knowing divine seers, that the addressee is traditionally described in three manifestations—Time, Person, and Brahman—thereby elevating the discourse from praise to doctrinal clarification.