Shloka 79
स्वक्ष: स्वड़: शतानन्दो नन्दिज्योतिर्गणेश्वर: | विजितात्माविधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्न संशय:,६१५ स्वक्ष:-मनोहर कृपाकटाक्षसे युक्त परम सुन्दर आँखोंवाले, ६१६ स्वज्भ:- अतिशय कोमल, परम सुन्दर, मनोहर अंगोंवाले, ६१७ शतानन्द:-लीलाभेदसे सैकड़ों विभागोंमें विभक्त आनन्दस्वरूप, ६१८ नन्दि:-परमानन्दस्वरूप, ६१९ ज्योतिर्गणेश्वुर:- नक्षत्रसमुदायोंके ईश्वर, ६२० विजितात्मा-जिते हुए मनवाले, ६२१ अविधेयात्मा-जिनके असली स्वरूपका किसी प्रकार भी वर्णन नहीं किया जा सके--ऐसे अनिर्वचनीयस्वरूप, ६२२ सत्कीर्ति:-सच्ची कीर्तिवाले, ६२३ छिन्नसंशय:-सब प्रकारके संशयोंसे रहित
svakṣaḥ svaṅgaḥ śatānando nandijyotirgaṇeśvaraḥ | vijitātmāvidheyātmā satkīrtiś chinnasaṁśayaḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า—พระองค์ทรงมีดวงเนตรอันชวนหลงใหลและพระวรกายงดงามอ่อนละมุน เป็นสภาวะแห่งความปีติอันแตกแขนงนานาประการและผุดผ่องไม่สิ้นสุด เป็นแสงมงคลและเป็นจอมแห่งหมู่ดาราและหมู่รัศมีทั้งหลาย พระองค์ทรงชนะตนภายในโดยสิ้นเชิง สภาวะแท้จริงของพระองค์พ้นคำพรรณนา พระเกียรติยศเป็นของแท้ และความสงสัยทั้งปวงเกี่ยวกับพระองค์ย่อมถูกตัดขาด
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the highest object of reverence is characterized not only by cosmic sovereignty and beauty but also by ethical-spiritual qualities: mastery over the inner self, an ineffable nature beyond conceptual capture, and a certainty that removes doubt—encouraging the listener to pursue dharma with clarity and devotion.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma is instructing and praising the divine through a sequence of epithets. This verse is part of that laudatory enumeration, presenting a compact portrait of the deity’s attributes—bliss, auspicious radiance, lordship over the luminaries, self-conquest, and freedom from doubt.