Previous Verse
Next Verse

Shloka 57

Adhyāya 152 — Bhīṣma’s Authorization for Yudhiṣṭhira’s Return to the Capital (नगरप्रवेशानुज्ञा)

यद्यकार्यमधर्म वा यदि वा प्राणनाशनम्‌ । पतिर्ब्रूयाद्‌ दरिद्रो वा व्याधितो वा कथंचन,पति दरिद्र हो जाय, किसी रोगसे घिर जाय, आपत्तिमें फँस जाय, शत्रुओंके बीचमें पड़ जाय अथवा ब्राह्मणके शापसे कष्ट पा रहा हो, उस अवस्थामें वह न करनेयोग्य कार्य, अधर्म अथवा प्राणत्यागकी भी आज्ञा दे दे, तो उसे आपत्तिकालका धर्म समझकर नि:शंकभावसे तुरंत पूरा करना चाहिये

yady akāryam adharmaṁ vā yadi vā prāṇanāśanam | patir brūyād daridro vā vyādhito vā kathaṁcana ||

แม้สามีจะตกยาก ยากจน เจ็บป่วย ตกอยู่ในคราววิบัติ ติดอยู่ท่ามกลางศัตรู หรือถูกคำสาปของพราหมณ์ให้ได้รับทุกข์—หากในสภาพนั้นเขาสั่งให้ทำสิ่งที่ไม่ควรทำ เป็นอธรรม หรือถึงขั้นนำไปสู่ความตาย ก็พึงถือว่าเป็นธรรมในยามคับขัน (อาปัทธรรม) และปฏิบัติตามโดยไม่ลังเลในทันที

यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
अकार्यम्a forbidden act / what should not be done
अकार्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootअकार्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अधर्मम्unrighteousness / adharma
अधर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootअधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
प्राणनाशनम्life-destruction / causing death
प्राणनाशनम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राणनाशन
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
पतिःhusband
पतिः:
Karta
TypeNoun
Rootपति
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्रूयात्should say / might command
ब्रूयात्:
TypeVerb
Rootब्रू (ब्रवीति)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
दरिद्रःpoor
दरिद्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootदरिद्र
FormMasculine, Nominative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
व्याधितःafflicted (by disease)
व्याधितः:
Karta
TypeAdjective
Rootव्याधित
FormMasculine, Nominative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
कथंचनin any way / somehow (in some condition)
कथंचन:
TypeIndeclinable
Rootकथंचन

श्रीमहेश्वर उवाच

Ś
Śrī-Maheśvara (Mahādeva/Śiva)
P
pati (husband)