Shloka 54
धर्मनिन्दा–धर्मोपासनाफलम् तथा साध्वाचारलक्षणम्
Fruits of Disparaging vs. Observing Dharma; Marks of Good Conduct
ब्राह्मणो5पि महत् क्षेत्र लोके चरति पादवत् | यत् तत्र बीज॑ं वपति सा कृषि: प्रेत्य भाविनि
brāhmaṇo 'pi mahat kṣetraṃ loke carati pādavat | yat tatra bījaṃ vapati sā kṛṣiḥ pretya bhāvini, bhāmini ||
โอ้สตรีผู้เจริญ พราหมณ์เองก็เป็นดั่ง “ทุ่งนา” อันยิ่งใหญ่ในโลกนี้—ทุ่งนาที่มีเท้าและเคลื่อนไหวได้ เมล็ดใดที่หว่านลงในทุ่งนานั้น ย่อมกลายเป็นผลเก็บเกี่ยวหลังความตาย เป็นการเพาะปลูกที่ให้ผลในปรโลก
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
Acts ‘sown’ into a worthy recipient—here symbolized by the brāhmaṇa as a living, moving field—mature into results after death. The verse urges mindful giving and ethical action with an eye on long-term karmic consequences.
Śrī Maheśvara addresses a goddess/consort (vocatively ‘bhāvini, bhāmini’) and explains, through an agrarian metaphor, how offerings or deeds directed toward brāhmaṇas function like sowing seed in a fertile field, producing posthumous spiritual and existential ‘harvest’.