Shloka 2
धर्मनिन्दा–धर्मोपासनाफलम् तथा साध्वाचारलक्षणम्
Fruits of Disparaging vs. Observing Dharma; Marks of Good Conduct
चातुर्वर्ण्य भगवता पूर्व सृष्टे स्वयम्भुवा । केन कर्मविपाकेन वैश्यो गच्छति शूद्रताम्,भगवान् ब्रह्माजीने पूर्वकालमें जिन चार वर्णोंकी सृष्टि की है, उनमेंसे वैश्य किस कर्मके परिणामसे शूद्रत्वको प्राप्त हो जाता है?
cāturvarṇyaṁ bhagavatā pūrvaṁ sṛṣṭe svayambhuvā | kena karmavipākena vaiśyo gacchati śūdratām ||
ในจตุรวรรณะซึ่งพระผู้เป็นเจ้าผู้บังเกิดด้วยตนเองทรงสร้างไว้แต่ปางก่อนนั้น ด้วยผลสุกงอมแห่งกรรมประการใด ไวศยะจึงตกไปสู่สภาพเป็นศูทร?
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse frames varṇa-status as connected to karma-vipāka (the moral maturation of actions), introducing an ethical inquiry into how conduct and its consequences can lead to decline in social-religious standing.
Maheshvara poses a doctrinal question about the fourfold order created by Svayambhū (Brahmā), specifically asking what kinds of karmic outcomes cause a Vaiśya to fall into the condition of a Śūdra, setting up an explanation in the subsequent verses.