Shloka 19
धर्मनिन्दा–धर्मोपासनाफलम् तथा साध्वाचारलक्षणम्
Fruits of Disparaging vs. Observing Dharma; Marks of Good Conduct
शूद्रान्नेनावशेषेण जठरे यो म्रियेद् द्विज: । आहिताग्निस्तथा यज्वा स शूद्रगतिभाग् भवेत्,जो ब्राह्मण पेटमें शूद्रका अन्न लिये मर जाता है, वह अग्निहोत्री अथवा यज्ञ करनेवाला ही क्यों न रहा हो, उसे शूद्रकी योनिमें जन्म लेना पड़ता है
śūdrānnenāvaśeṣeṇa jaṭhare yo mriyed dvijaḥ | āhitāgnis tathā yajvā sa śūdragatibhāg bhavet ||
หากทวิชะผู้หนึ่งตายลงทั้งที่ยังมีเศษอาหารของศูทรค้างอยู่ในท้อง แม้เขาจะเป็นผู้ตั้งไฟบูชา (อาหิตาคนิ) หรือเป็นผู้ประกอบยัญก็ตาม เขาย่อมเป็นผู้มีส่วนในคติของศูทร
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse asserts that ritual status (being an āhitāgni or yajvā) does not override the karmic and dharmic consequences of violating prescribed conduct regarding food and purity; one’s end-state and rebirth are shaped by adherence to ācāra as well as ritual performance.
In the Anuśāsana Parva’s didactic setting, Maheśvara is delivering a rule-like instruction about the consequences for a dvija who dies after consuming (and still retaining) food deemed improper by the text’s purity norms, stating that such a person attains a Śūdra-associated destiny despite prior sacrificial credentials.