Shloka 42
भुक्ते परिजने पश्चाद् भोजन धर्म उच्यते । ब्राह्मणस्य गृहस्थस्य श्रोत्रियस्थ विशेषत:
bhukte parijane paścād bhojanaṁ dharma ucyate | brāhmaṇasya gṛhasthasya śrotriyastha viśeṣataḥ ||
เมื่อผู้พึ่งพาและคนในเรือนกินอิ่มแล้ว จึงค่อยรับประทานของตน—นั่นแลถูกประกาศว่าเป็นธรรมอันชอบ. ข้อนี้สอนว่าเป็นหน้าที่สำคัญของพราหมณ์ผู้ครองเรือน โดยเฉพาะอย่างยิ่งของผู้เป็นศฺโรตริยะ (พราหมณ์ผู้ศึกษาพระเวทอย่างแตกฉาน).
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
A householder should prioritize feeding dependents and household members first; only afterward is one’s own meal considered dharmic—especially emphasized for a Brahmin, and even more for a Veda-trained śrotriya.
Maheśvara is instructing on gṛhastha-dharma within the Anuśāsana Parva, defining proper household conduct and the ethical order of eating as a marker of responsibility and restraint.