Previous Verse
Next Verse

Shloka 72

Śiva-nāmānukīrtana-prastāvaḥ

Prologue to the praise of Śiva and the Upamanyu testimony

शुभाशुभान्वितान्‌ भावान्‌ विसृजन्‌ संक्षिपन्नपि । आस्ते देव्या सदाचिन्त्यो य॑ प्रार्थयसि शत्रुहन्‌,शत्रुनाशक श्रीकृष्ण! आप जिनकी प्रार्थना करते हैं, वे तेज और तपस्याकी निधि अचिन्त्य भगवान्‌ शंकर यहाँ शम आदि शुभभावोंकी सृष्टि और काम आदि अशुभ भावोंका संहार करते हुए देवी पार्वतीके साथ सदा विराजमान रहते हैं

śubhāśubhānvitān bhāvān visṛjan saṅkṣipann api | āste devyā sadācintyo yaṃ prārthayasi śatruhan ||

พระผู้เป็นเจ้าอันยากหยั่งถึงนั้น—ผู้ซึ่งท่านอธิษฐานถึง โอ้ผู้สังหารศัตรู—ประทับอยู่พร้อมพระเทวี ทรงบังเกิดและทรงยับยั้งทั้งภาวะอันเป็นมงคลและอัปมงคลอยู่เนืองนิตย์ ณ ที่นี้ ดังนั้นพระศังกร ผู้เป็นคลังแห่งเดชและตบะ จึงทรงเป็นบ่อเกิดแห่งความสงบภายใน และผู้ทำลายกิเลสตัณหา

शुभauspicious
शुभ:
Karma
TypeAdjective
Rootशुभ
FormMasculine, Accusative, Plural
अशुभinauspicious
अशुभ:
Karma
TypeAdjective
Rootअशुभ
FormMasculine, Accusative, Plural
अन्वितान्endowed with / accompanied by
अन्वितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्वित
FormMasculine, Accusative, Plural
भावान्states, dispositions, qualities
भावान्:
Karma
TypeNoun
Rootभाव
FormMasculine, Accusative, Plural
विसृजन्creating, emitting, producing
विसृजन्:
Karta
TypeVerb
Rootवि-सृज्
FormPresent (Shatru)
संक्षिपन्withdrawing, destroying, contracting
संक्षिपन्:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-क्षिप्
FormPresent (Shatru)
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
आस्तेsits, remains, abides
आस्ते:
Karta
TypeVerb
Rootआस्
FormPresent, 3, Singular
देव्याwith the goddess (Pārvatī)
देव्या:
Karana
TypeNoun
Rootदेवी
FormFeminine, Instrumental, Singular
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
अचिन्त्यःinconceivable
अचिन्त्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootअचिन्त्य
FormMasculine, Nominative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रार्थयसिyou request, you pray to
प्रार्थयसि:
TypeVerb
Rootप्र-अर्थय्
FormPresent, 2, Singular
शत्रुहन्O slayer of enemies
शत्रुहन्:
TypeNoun
Rootशत्रुहन्
FormMasculine, Vocative, Singular
शत्रुनाशकO destroyer of enemies
शत्रुनाशक:
TypeNoun
Rootशत्रुनाशक
FormMasculine, Vocative, Singular
श्रीकृष्णO Śrī Kṛṣṇa
श्रीकृष्ण:
TypeNoun
Rootश्रीकृष्ण
FormMasculine, Vocative, Singular

वासुदेव उवाच

V
Vāsudeva (Śrī Kṛṣṇa)
Ś
Śaṅkara (Śiva)
D
Devī (Pārvatī/Umā)

Educational Q&A

The verse frames Śiva (Śaṅkara) as the regulator of inner life: he generates and supports auspicious qualities (like calm and restraint) while withdrawing or destroying inauspicious impulses (like desire and agitation). Ethically, it emphasizes cultivating wholesome dispositions and restraining harmful ones through devotion and inner discipline.

Vāsudeva addresses a warrior (“slayer of foes”) and identifies the deity being prayed to: the ever-inconceivable Lord Śaṅkara, who abides with the Goddess. He is described as actively shaping the moral-psychological landscape—creating auspicious states and dissolving inauspicious ones—highlighting Śiva’s presence and power.