Shloka 11
Śiva-nāmānukīrtana-prastāvaḥ
Prologue to the praise of Śiva and the Upamanyu testimony
अर्थात् प्रियतरत्वं च सर्वलोकेषु वै तदा । प्राप्तवानेव राजेन्द्र सुवर्णक्षान्महेश्वरात्,भरतनन्दन! रुद्रदेवके प्रति भक्तिके कारण ही महात्मा श्रीकृष्णने सम्पूर्ण जगत्को व्याप्त कर रखा है। राजन! कहते हैं कि पूर्वकालमें महादेवजीको बदरिकाश्रममें प्रसन्न करके उन दिव्यदृष्टि महेश्वरसे श्रीकृष्णने सब पदार्थोकी अपेक्षा प्रियतर भावको प्राप्त कर लिया; अर्थात् वे सम्पूर्ण लोकोंके प्रियतम बन गये
arthāt priyataratvaṃ ca sarvalokeṣu vai tadā | prāptavāneva rājendra suvarṇakṣān maheśvarāt, bharatanandana |
ภีษมะกล่าวว่า—“ดังนั้น โอ พระราชา ครานั้นเขาจึงบรรลุภาวะแห่งความเป็นที่รักที่สุดในทุกโลก—ประหนึ่งได้รับมาจากพระมหेशวรเอง โอ ผู้เป็นความชื่นใจแห่งวงศ์ภารตะ เล่ากันว่าในกาลก่อน เมื่อพระกฤษณะทำให้พระมหาเทวะพอพระทัย ณ อาศรมพทรีแล้ว ก็ได้รับจากพระมหาเป็นใหญ่ผู้มีทิพยเนตรซึ่งความเป็นที่รักยิ่งเหนือสรรพสิทธิทั้งปวง; เพราะเหตุนั้น ในทุกแดนทุกภพ เขาจึงเป็นที่รักที่สุดของสรรพสัตว์ทั้งหลาย”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Devotion and humility before the divine bring a higher ‘fruit’ than material gains: the grace that makes one universally dear and beneficial to the world. The verse frames Krishna’s universal belovedness as arising from pleasing Mahadeva, highlighting that spiritual merit and divine favor surpass ordinary achievements.
Bhishma, instructing the king, explains a traditional account: Krishna once pleased Mahadeva at Badarikashrama and thereby obtained a special divine favor—being supremely beloved across all worlds. This is used to underscore Krishna’s greatness and the power of devotion.