Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

भूमिदान-प्रसङ्गः । काश्यपी-पृथिवी तथा उतथ्य-वरुण-संवादः

Land-gift episode; Pṛthivī Kāśyapī; Utathya–Varuṇa dispute

इदं चाप्यपरं गुह्ं सरहस्यं निबोधत,अब धर्मका यह दूसरा गुप्त रहस्य सुनो। पूर्णममासी तिथिको चन्द्रोदयके समय ताँबेके बर्तनमें मधु मिलाया हुआ पकवान लेकर जो चन्द्रमाके लिये बलि अर्पण करता है, उसे जिस नित्य धर्म-फलकी प्राप्ति होती है, उसका श्रद्धापूर्वक श्रवण करो। उस पुरुषकी दी हुई उस बलिको साध्य, रुद्र, आदित्य, विश्वेदेव, अश्विनीकुमार, मरुदगण और वसुदेवता भी ग्रहण करते हैं तथा उससे चन्द्रमा और समुद्रकी वृद्धि होती है। इस प्रकार मैंने रहस्यसहित सुखदायक धर्मका वर्णन किया है

Skanda uvāca: idaṃ cāpy aparaṃ guhyaṃ sa-rahasyaṃ nibodhata. Pūrṇamāsyāṃ tithau candrodaya-samaye tāmra-bhājane madhu-miśritaṃ pākaṃ gṛhītvā yaś candrāya baliṃ nivedayati, tasya yo nitya-dharma-phala-prāptiḥ, tat śraddhayā śṛṇuta. Tasya dattaṃ taṃ baliṃ sādhya-rudrāditya-viśvedevāśvinīkumāra-marudgaṇā vasavaś ca gṛhṇanti; tena ca candramāḥ samudraś ca vardhate. Evaṃ mayā rahasya-sahitaḥ sukhadāyakaḥ dharmo varṇitaḥ.

สกันทะกล่าวว่า “จงเรียนรู้คำสอนอีกประการหนึ่งนี้—เป็นธรรมอันเร้นลับพร้อมด้วยเหตุอันอยู่ภายใน. ในวันเพ็ญ ครั้นถึงยามจันทร์ขึ้น หากผู้ใดนำของหวานที่คลุกเคล้าด้วยน้ำผึ้งใส่ในภาชนะทองแดง แล้วถวายเป็นบลีแด่พระจันทร์ไซร้—จงสดับด้วยศรัทธา—ผู้นั้นย่อมได้ผลแห่งธรรมอันมั่นคงยั่งยืน. บลีที่เขาถวายนั้น เหล่าสาธยะ เหล่ารุทระ เหล่าอาทิตยะ วิศวเทวะ คู่เทพอัศวิน หมู่มรุต และเหล่าวสุ ล้วนรับไว้; และด้วยเหตุนี้ พระจันทร์และมหาสมุทรย่อมเพิ่มพูนดังที่กล่าวกัน. ดังนี้เราได้พรรณนาธรรมอันก่อสุข พร้อมด้วยความลับแห่งมันแล้ว.”

इदम्this
इदम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अपरम्another, further
अपरम्:
Karta
TypeAdjective
Rootअपर
FormNeuter, Nominative, Singular
गुह्यम्secret
गुह्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootगुह्य
FormNeuter, Nominative, Singular
सहwith
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
रहस्यम्mystery, secret teaching
रहस्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootरहस्य
FormNeuter, Nominative, Singular
निबोधतunderstand; learn (you all)
निबोधत:
TypeVerb
Rootनि-बुध्
FormImperative, Second, Plural, Parasmaipada

स्कन्द उवाच

S
Skanda
C
Chandra (the Moon)
P
Purnamasi (full-moon day)
C
copper vessel (tāmra-bhājana)
H
honey (madhu)
S
sweet preparation/food offering (pāka)
B
bali (oblation)
S
Sādhyas
R
Rudras
Ā
Ādityas
V
Viśvedevas
A
Aśvinīkumāras (Aśvins)
M
Maruts
V
Vasus
O
ocean (samudra)

Educational Q&A

Skanda teaches an esoteric dharma: a full-moon, moonrise offering to Chandra—made with a honey-sweet preparation in a copper vessel—yields enduring religious merit, emphasizing śraddhā (faith) and the idea that properly directed ritual supports cosmic harmony.

Skanda describes a specific rite and its results: multiple divine classes are said to accept the offering, and the act symbolically ‘increases’ the Moon and the ocean, concluding with Skanda’s claim that he has revealed a happiness-giving dharma along with its hidden rationale.