Shloka 76
Vānaprastha-dharma and Tapas: Śiva–Umā Saṃvāda
Forest-Stage Discipline and Austerity
दुर्गात् ते तारयिष्यन्ति नरकात् प्रपितामहान् । जो मनुष्य पितरोंमें श्रद्धा रखकर संतान उत्पन्न करेंगे, वे अपने प्रपितामहोंका दुर्गम नरकसे उद्धार कर देंगे ।। पितृणां भाषितं श्रुत्वा हृष्टरोेमा तपोधन:
durgāt te tārayiṣyanti narakāt prapitāmahān | pitṛṇām bhāṣitaṃ śrutvā hṛṣṭaromā tapodhanaḥ ||
ศักระตรัสว่า “พวกเขาจะช่วยให้ปู่ทวดของเจ้าพ้นจากภัยและจากนรก ผู้ใดมีศรัทธาต่อปิตฤ (วิญญาณบรรพชน) แล้วให้กำเนิดสืบสกุล ผู้นั้นย่อมกู้ปู่ทวดของตนออกจากนรกอันข้ามได้ยาก” ครั้นได้ฟังถ้อยคำว่าด้วยปิตฤนั้น ฤๅษีผู้มั่งคั่งด้วยตบะก็เกิดขนลุก ร่างสั่นด้วยปีติ
शक्र उवाच
Educational Q&A
Faithful continuation of lineage and reverence toward the Pitṛs is presented as a powerful dharmic act: by begetting offspring with śraddhā for the ancestors, one enables the deliverance of forefathers—even great-grandfathers—from grievous post-mortem suffering.
Indra (Śakra) explains the salvific effect of progeny and ancestral faith: descendants can ‘ferry across’ their ancestors from peril/hell. After hearing this teaching about the Pitṛs, an ascetic (tapodhana) reacts with intense joy and reverence, marked by horripilation.