Shloka 10
Nārāyaṇa-tejas: Kṛṣṇa’s Vrata, the Fire-Manifestation, and the Sages’ Inquiry (अनुशासन पर्व, अध्याय १२६)
“शराबी, चोर, गर्भहत्यारा, गुरुकी शय्यापर शयन करनेवाला पापी भी तपस्याद्वारा सम्पूर्ण संसारसे पार हो जाता है और अपने पापोंसे छुटकारा पा जाता है ।।
śarābī cora garbhahatyārā gurukī śayyāpara śayana karanevālā pāpī api tapasyā-dvārā sampūrṇa-saṃsārāt pāraṃ gacchati sva-pāpebhyaś ca mucyate || sarvavidyas tu cakṣuṣmān api yādṛśatādṛśam | tapasvinaṃ tathaivāhus tābhyāṃ kāryaṃ sadā namaḥ ||
แม้คนบาป—ไม่ว่าจะเป็นผู้ดื่มสุรา โจร ผู้ฆ่าทารกในครรภ์ หรือผู้ล่วงละเมิดแท่นบรรทมของครู—ก็ยังอาจข้ามพ้นมหาสมุทรแห่งสังสารวัฏได้ด้วยตบะ และหลุดพ้นจากบาปทั้งหลายของตน และแม้ผู้รอบรู้ในวิทยาทั้งปวง มีสายตาเฉียบคม ไม่ว่าความสำเร็จจะเป็นเช่นไร ก็กล่าวกันว่าเสมอด้วยตบัสวี; เพราะฉะนั้นพึงนอบน้อมแด่วิทยาและตบะทั้งสองอยู่เสมอ
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that even grave moral transgressions can be overcome through sincere austerity (tapas), which purifies and enables one to transcend saṃsāra; it also upholds enduring reverence for both disciplined ascetic practice and true learning.
In Anushasana Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and right conduct. Here he emphasizes the transformative power of tapas as a means of expiation and spiritual crossing beyond worldly bondage, while also affirming the honor due to knowledge and ascetic virtue.