Shloka 16
Adhyāya 119: Vyāsa–Kīṭa-saṃvāda
Tapas-bala and karmic ascent across yoni
सर्वे वेदा न तत् कुर्यु: सर्वे यज्ञाश्न भारत | यो भक्षयित्वा मांसानि पश्चादपि निवर्तते,भारत! जो पहले मांस खाता रहा हो और पीछे उसका सर्वथा परित्याग कर दे, उसको जिस पुण्यकी प्राप्ति होती है, उसे सम्पूर्ण वेद और यज्ञ भी नहीं प्राप्त करा सकते
sarve vedā na tat kuryuḥ sarve yajñāś ca bhārata | yo bhakṣayitvā māṃsāni paścād api nivartate ||
ภีษมะกล่าวว่า—โอ ภารตะ! แม้พระเวททั้งปวงและยัญพิธีทั้งปวง ก็ไม่อาจประทานบุญกุศลเทียบเท่าบุญของผู้ที่เคยบริโภคเนื้อสัตว์มาก่อน แล้วภายหลังหวนกลับและละทิ้งเสียโดยสิ้นเชิงได้
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Ethical transformation is paramount: a person who genuinely renounces meat after previously consuming it gains a merit so great that it is said to surpass what could be obtained through the cumulative performance of Vedic study and sacrificial rituals. Conduct and restraint are valued above mere ritual quantity.
In the Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and right conduct. Here he highlights the spiritual significance of turning away from harmful habits—especially violence implied in meat consumption—presenting renunciation as a powerful act of moral return.