Shloka 115
Adhyāya 119: Vyāsa–Kīṭa-saṃvāda
Tapas-bala and karmic ascent across yoni
राजन! यह मैंने तुम्हें ऋषियोंद्वारा निर्मित मांस-त्यागका विधान तथा प्रवृत्तिविषयक धर्म भी बताया है ।। इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि मांसभक्षणनिषेधे पजञ्चदशाधिकशततमो<ध्याय:
rājan! yad aham tvāṁ ṛṣibhir nirmitaṁ māṁsa-tyāga-vidhānaṁ tathā pravṛtti-viṣayakaṁ dharmaṁ ca vyākhyātavān asmi.
ข้าแต่พระราชา ข้าพเจ้าได้อธิบายแก่พระองค์แล้วทั้งข้อบัญญัติการละเว้นเนื้อสัตว์ที่เหล่าฤๅษีได้วางไว้ และธรรมว่าด้วยประวฤตติด้วย; ในมหาภารตะ ภาคอนุศาสนปรวะ ตอนทานธรรมปรวะ บทที่หนึ่งร้อยสิบห้า ว่าด้วยข้อห้ามการกินเนื้อสัตว์
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma summarizes that he has already taught two connected points: (1) the sages’ injunction advocating abstention from meat, and (2) the broader pravṛtti-oriented dharma—ethical guidance for those living an active, worldly life.
In the Anuśāsana Parva’s discourse on gifts and dharma, Bhīṣma concludes a section on the prohibition of meat-eating, reminding King Yudhiṣṭhira that the relevant rules and their ethical rationale have been explained.