Shloka 98

Ahiṃsā as Threefold Restraint (Mind–Speech–Action) and the Ethics of Consumption

Devanagari script

ततो दुःखमनुप्राप्य बहु वर्षमणानिह । अपुनर्भवसंयुक्तस्तत: कूर्म: प्रजायते,इन योनियोंमें बहुत वर्षोतक दुःख भोगनेके पश्चात्‌ वह फिर मनुष्ययोनिमें न आकर दीर्घकालके लिये कछुआ हो जाता है

Transliteration

tato duḥkham anuprāpya bahu varṣam anāniha | apunarbhava-saṁyuktas tataḥ kūrmaḥ prajāyate ||

Translation

ครั้นเสวยทุกข์อยู่ในครรภ์เหล่านั้นเป็นเวลาหลายปีแล้ว เขาย่อมมิได้กลับคืนสู่ภาวะมนุษย์อีก หากยังไม่ถึงอปุนัรภวะ (ความไม่กลับมาเกิด) ก็ไปบังเกิดเป็นเต่า (กูรมะ) อยู่ยาวนาน

Word by Word

ततःthen/from that (time)

दुःखम्sorrow, suffering

अनुप्राप्यhaving attained/undergone

बहुmuch, many

वर्षम्a year; (for) a year

अणानिmoments/instants (lit. atoms)

अपुनर्भवसंयुक्तःjoined with non-returning (i.e., not returning again)

ततःthen/thereafter

कूर्मःa tortoise

प्रजायतेis born, comes into being

Speaker

युधिछिर उवाच

Characters & Entities

Yudhiṣṭhira

kūrma (tortoise)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes