Shloka 8
Śrī-nivāsa: Traits and Conditions for the Abode of Prosperity (श्री-निवासः)
ये चाल्पतेजोबलसत्त्वमाना: क्लिश्यन्ति कुप्यन्ति च यत्र तत्र । न चैव तिष्ठामि तथाविधेषु नरेषु संगुप्तमनोरथेषु,जिनमें तेज, बल, सत्त्व और गौरवकी मात्रा बहुत थोड़ी है, जो जहाँ-तहाँ हर बातमें खिन्न हो उठते हैं, जो मनमें दूसरा भाव रखते हैं और ऊपरसे कुछ और ही दिखाते हैं, ऐसे मनुष्योंमें मैं निवास नहीं करती हूँ
ye cālpatejobala-sattva-mānāḥ kliśyanti kupyanti ca yatra tatra | na caiva tiṣṭhāmi tathāvidheṣu nareṣu saṃgupta-manoratheṣu ||
“ผู้ใดมีรัศมี พละกำลัง สัตตวะ และศักดิ์ศรีน้อยนัก ผู้ใดระทมและโกรธง่ายในทุกแห่งเพราะเรื่องเล็กน้อย และผู้ใดซ่อนเจตนาไว้ในใจแต่แสดงออกภายนอกเป็นอีกอย่าง—ในคนเช่นนั้น ข้าพเจ้าไม่สถิตอยู่”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True worth is marked by inner strength—radiance, power, courage, and honor—together with emotional steadiness and transparent intention. Those who are petty, easily irritated, and inwardly duplicitous are unfit vessels for noble qualities; the verse warns against hypocrisy and uncontrolled anger.
In Bhishma’s instruction on dharma and conduct, he describes the kind of people in whom a higher virtue (such as śrī/fortune or noble excellence) does not ‘reside’: persons of low inner resources who are quickly upset, quick to rage, and who hide their real motives behind a false exterior.