Shloka 20

नारायणे त्वेकमना वसामि सर्वेण भावेन शरीरभूता । तस्मिन्‌ हि धर्म: सुमहान्‌ निविष्टो ब्रह्मण्यता चात्र तथा प्रियत्वम्‌

nārāyaṇe tv ekamanā vasāmi sarveṇa bhāvena śarīrabhūtā | tasmin hi dharmaḥ sumahān niviṣṭo brahmaṇyatā cātra tathā priyatvam ||

เราพำนักอยู่ในนารายณะด้วยจิตแน่วแน่เพียงหนึ่ง ด้วยภาวะทั้งมวลราวกับได้มีสรีระอยู่ในพระองค์ เพราะในพระองค์นั้นมหาธรรมตั้งมั่นแน่นแฟ้น และในพระองค์นั้นเองมีพรหมณยตาและความเป็นที่รักยิ่งสถิตอยู่

नारायणेin Nārāyaṇa
नारायणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनारायण
FormMasculine, Locative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
एकमनाsingle-minded
एकमना:
Karta
TypeAdjective
Rootएकमनस्
FormMasculine, Nominative, Singular
वसामिI dwell
वसामि:
TypeVerb
Rootवस्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
सर्वेणwith all/entire
सर्वेण:
Karana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
भावेनwith feeling/devotion
भावेन:
Karana
TypeNoun
Rootभाव
FormMasculine, Instrumental, Singular
शरीरभूताhaving become (his) body; embodied in him
शरीरभूता:
Karta
TypeAdjective
Rootशरीरभूत
FormFeminine, Nominative, Singular
तस्मिन्in him/in that
तस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
धर्मःdharma/righteousness
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
सुमहान्very great
सुमहान्:
TypeAdjective
Rootसुमहत्
FormMasculine, Nominative, Singular
निविष्टःentered/established
निविष्टः:
TypeAdjective
Rootनि-विश्
FormMasculine, Nominative, Singular, Past Passive Participle (क्त)
ब्रह्मण्यताdevotion to Brahmins/Brahman; piety
ब्रह्मण्यता:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मण्यता
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अत्रhere/in this (person)
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
तथाlikewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
प्रियत्वम्dearness/belovedness
प्रियत्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootप्रियत्व
FormNeuter, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
N
Nārāyaṇa

Educational Q&A

Bhīṣma teaches that the highest ethical grounding (mahān dharma) is rooted in Nārāyaṇa: single-minded devotion and total inner alignment with the divine supports righteousness, reverence for sacred tradition (brahmaṇyatā), and a loving intimacy with the ultimate refuge.

In the Anuśāsana Parva’s instruction section, Bhīṣma speaks as a teacher of Dharma. Here he declares his own unwavering orientation toward Nārāyaṇa and identifies Nārāyaṇa as the seat of great Dharma, sacred piety, and belovedness—framing devotion as an ethical foundation.