Shloka 14
Śrī-nivāsa: Traits and Conditions for the Abode of Prosperity (श्री-निवासः)
वसामि नारीषु पतिव्रतासु कल्याणशीलासु विभूषितासु । जो स्त्रियाँ सत्यवादिनी और अपनी सौम्य वेश-भूषाके कारण देखनेमें प्रिय होती हैं, जो सौभाग्यशालिनी, सदगुणवती, पतिव्रता एवं कल्याणमय आचार-विचारवाली होती हैं तथा जो सदा वस्त्राभूषणोंसे विभूषित रहती हैं, ऐसी स्त्रियोंमें मैं सदा निवास करती हूँ ।। १३ ई || यानेषु कन्यासु विभूषणेषु यज्ञेषु मेघेषु च वृष्टिमत्सु,सुन्दर सवारियोंमें, कुमारी कन्याओंमें, आभूषणोंमें, यज्ञोंमें, वर्षा करनेवाले मेघोंमें, खिले हुए कमलोंमें, शरद् ऋतुकी नक्षत्र-मालाओंमें, हाथियों और गोशालाओंमें, सुन्दर आसनोंमें तथा खिले हुए उत्पल और कमलोंसे सुशोभित सरोवरोंमें मैं सदा निवास करती हूँ
bhīṣma uvāca |
vasāmi nārīṣu pativratāsu kalyāṇaśīlāsu vibhūṣitāsu |
ภีษมะกล่าวว่า “เราสถิตอยู่ท่ามกลางสตรีผู้ถือพรตภักดีต่อสามี (ปติวรตา) ผู้มีความประพฤติเป็นมงคลและประดับประดางดงามอยู่เสมอ ในหมู่สตรีผู้สัตย์จริง ผู้ดูน่าชมด้วยการแต่งกายอ่อนโยนและสุภาพ ผู้มีสิริมงคล มีคุณธรรม มั่นคงในธรรมแห่งคู่ครอง และนุ่งห่มพร้อมเครื่องประดับอันเหมาะสมเป็นนิตย์—ที่นั่นเราพำนักอยู่ตลอดกาล”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse praises the ethical ideal of pativratā-dharma: truthfulness, auspicious conduct, virtue, and dignified self-presentation. It implies that prosperity/auspiciousness is sustained where such disciplined and righteous conduct is present.
In Anuśāsana Parva, Bhishma instructs Yudhiṣṭhira on dharma. Here he describes the ‘abode’ of auspiciousness—stating that it resides among virtuous, faithful, and well-conducted women—reinforcing social and moral ideals within his broader ethical discourse.