Shloka 152
ज्येष्ठ-कनिष्ठ-धर्मः — Duties of Elders and Juniors
Anuśāsana-parva 108
यष्टव्यं च यथाशक्ति यज्ैविविधदक्षिणै: । अत ऊर्ध्वमरण्यं च सेवितव्यं नराधिप,अपनी शक्तिके अनुसार भाँति-भाँतिकी दक्षिणावाले यज्ञोंका अनुष्ठान करना चाहिये। नरेश्वर! तदनन्तर गार्हस्थ्यकी अवधि समाप्त हो जानेपर वानप्रस्थके नियमोंका पालन करते हुए वनमें निवास करना चाहिये
yaṣṭavyaṃ ca yathāśakti yajñair vividha-dakṣiṇaiḥ | ata ūrdhvam araṇyaṃ ca sevitavyaṃ narādhipa ||
ภีษมะกล่าวว่า “พึงประกอบยัญตามกำลัง พร้อมทักษิณาอันหลากหลาย ครั้นแล้วต่อจากนั้น ข้าแต่พระราชา เมื่อกาลแห่งคฤหัสถ์ครบถ้วน พึงเข้าป่าและดำรงตนตามวัตรแห่งวานปรस्थ”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dharma should be practiced in proportion to one’s means: perform yajñas with appropriate gifts (dakṣiṇā) without overreaching, and then, after fulfilling household responsibilities, transition to the vānaprastha discipline—signaling a gradual, orderly movement from worldly duty to restraint and detachment.
In the Anuśāsana Parva, Bhīṣma continues instructing the king on righteous conduct. Here he outlines the life-course (āśrama) progression: first fulfill gṛhastha obligations through sacrifice and giving, then withdraw to the forest as a vānaprastha when that phase is complete.