Shloka 71
आचारप्रशंसा
Praise of Ācāra as the Basis of Longevity, Fame, and Prosperity
नाध्यापयेत् तथोच्छिष्टो नाधीयीत कदाचन । वाते च पूतिगन्धे च मनसापि न चिन्तयेत्
na adhyāpayet tathocchiṣṭo nādhīyīta kadācana | vāte ca pūtigandhe ca manasāpi na cintayet ||
ผู้ที่อยู่ในสภาพอุจฉิษฏะ (ปากยังไม่บริสุทธิ์หลังรับประทาน) ไม่พึงสอนพระเวท และไม่พึงทำสวาธยายะด้วยตนเองเป็นอันขาด แม้เมื่อมีลมเหม็นพัดมา ก็ไม่ควรแม้แต่จะระลึกถึงการสวดในใจ
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Sacred teaching and self-recitation should be done only in a clean, respectful state: one should not teach or recite while ucchiṣṭa (with food-remnants/impurity), and should avoid even mental recitation in an environment made impure by foul odor.
In the Anuśāsana Parva’s instruction on dharma and proper conduct, Bhīṣma lays down practical rules of ācāra for study/teaching—specifying when recitation is prohibited due to personal impurity (ucchiṣṭa) or an unsuitable environment (malodorous wind).