Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

Tapas-śreṣṭhatā: Anāśana as the Highest Austerity

Bhagīratha–Brahmā Saṃvāda

निष्कैककण्ठमददं योजनायतं तद्विस्तीर्ण काउ्चनपादपानाम्‌ | वन॑ वृतानां रत्नविभूषितानां न चैव तेषामागतो<5हं फलेन,चार कोस लंबा-चौड़ा एक चम्पाके वृक्षोंका वन, जिसके प्रत्येक वृक्षमें रत्न जड़े हुए थे, वस्त्र लपेटा गया था और कण्ठदेशमें स्वर्णमाला पहनायी गयी थी, मैंने दान किया है; किंतु उस दानके फलसे भी मैं यहाँ नहीं आया हूँ

Bhagīratha uvāca | niṣkaikakaṇṭhamadadaṃ yojanāyataṃ tad vistīrṇaṃ kāñcanapādapānām | vanaṃ vṛtānāṃ ratnavibhūṣitānāṃ na caiva teṣām āgato 'haṃ phalena ||

ภคีรถตรัสว่า “ครั้งหนึ่งเราได้ถวายป่าไม้ที่มีโคนเป็นทอง ยาวและกว้างหนึ่งโยชน์ ต้นไม้แต่ละต้นประดับรัตนะ ห่มผ้า และมีสร้อยทองคล้อง ณ ส่วนคอของลำต้น แต่ถึงกระนั้น แม้ด้วยผลแห่งทานนั้น เราก็มิได้บรรลุสภาพนี้”

निष्क-एक-कण्ठ-मददंhaving a single neck adorned with a gold necklace
निष्क-एक-कण्ठ-मददं:
Karma
TypeAdjective
Rootनिष्क + एक + कण्ठ + मदद (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
योजनायतम्a yojana in length
योजनायतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयोजन + आयत (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
FormNeuter, Accusative, Singular
विस्तीर्णम्spread out, wide
विस्तीर्णम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविस्तीर्ण (कृदन्त/प्रातिपदिक; √स्तॄ/स्तृ)
FormNeuter, Accusative, Singular
काञ्चन-पादपानाम्of golden trees
काञ्चन-पादपानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाञ्चन + पादप (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
वनम्a forest
वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
वृतानाम्covered, wrapped
वृतानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवृत (कृदन्त/प्रातिपदिक; √वृ)
FormMasculine, Genitive, Plural
रत्न-विभूषितानाम्adorned with jewels
रत्न-विभूषितानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootरत्न + विभूषित (कृदन्त/प्रातिपदिक; √भूष्)
FormMasculine, Genitive, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, even
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तेषाम्of those (gifts/deeds)
तेषाम्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
आगतःhaving come
आगतः:
TypeVerb
Rootआगत (कृदन्त/प्रातिपदिक; √गम्)
FormPerfective participle (past), Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम)
FormCommon, Nominative, Singular
फलेनby/through (its) fruit/result
फलेन:
Karana
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular

भगीरथ उवाच

B
Bhagīratha
F
forest (vana)
T
trees (pādapa)
G
gold ornaments/necklaces (niṣka)
J
jewels (ratna)
C
cloth coverings (vṛta)