Shloka 33
Gautama–Śakra Saṃvāda: Karma, Loka-bheda, and the Restoration of the Elephant
गौतमने कहा--राजन्! सोमलोकसे भी ऊपर कितने ही सनातन लोक प्रकाशित होते हैं, जो रजोगुण, तमोगुण और शोकसे रहित है। वे महात्मा सूर्यदेवके स्थान हैं। वहाँ जाकर भी मैं तुमसे अपना हाथी वसूल करूँगा ।।
dhṛtarāṣṭra uvāca—svādhyāyaśīlā guruśuśrūṣaṇe ratāḥ tapasvinaḥ suvratāḥ satyasaṃdhāḥ | ācāryāṇām apratikūlabhāṣiṇo nityotthitā gurukarmasvacodyāḥ ||
ธฤตราษฏระกล่าวว่า “โอ้ฤๅษี! มหาตมะผู้ตั้งมั่นในสวาธยาย (การศึกษาพระเวทด้วยตน) ผู้ยินดีในการปรนนิบัติครู ผู้บำเพ็ญตบะ ผู้ทรงวัตรอันประเสริฐ และผู้สัตย์มั่นในสัจจะ; ผู้ไม่กล่าวถ้อยคำเป็นปฏิปักษ์ต่ออาจารย์; ผู้ขยันหมั่นเพียรอยู่เสมอ และโดยไม่ต้องถูกสั่งก็เข้ารับภารกิจของครู—ผู้มีใจบริสุทธิ์ สำรวมวาจา ยืนหยัดในความจริง และรู้พระเวท—แดนของสุริยเทพมีไว้สำหรับคนเช่นนั้นเท่านั้น”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse elevates a dharmic ideal: spiritual attainment is grounded in disciplined learning (svādhyāya), humble service to one’s teacher (guru-śuśrūṣā), austerity, truthful commitment, and respectful speech. Merit is portrayed as inseparable from ethical conduct and reverence for the sources of knowledge.
Dhṛtarāṣṭra describes the qualities of people who are worthy of a high celestial destination—specifically a solar realm—emphasizing their conduct toward teachers and their steadfastness in vows and truth.