Shloka 13
Gautama–Śakra Saṃvāda: Karma, Loka-bheda, and the Restoration of the Elephant
धतराष्ट्र वाच ब्राह्मणानां हस्तिभिनस्ति कृत्यं राजन्यानां नागकुलानि विप्र | स्वं वाहनं नयतो नास्त्यधर्मो नागश्रेष्ठ गौतमास्मान्निवर्त
dhṛtarāṣṭra uvāca | brāhmaṇānāṃ hastibhir nāsti kṛtyaṃ rājanyānāṃ nāgakulāni vipra | svaṃ vāhanaṃ nayato nāsty adharmaḥ nāgaśreṣṭha gautamāsmān nivarta ||
ธฤตราษฏระกล่าวว่า “ท่านพราหมณ์ผู้ประเสริฐ พราหมณ์หาได้มีธุระกับช้างไม่ ฝูงช้างเป็นกิจของกษัตริย์ ช้างเชือกนี้เป็นพาหนะของเราเอง การนำพาหนะของตนไปย่อมไม่เป็นอธรรม โคตมะผู้ประเสริฐในหมู่นักปราชญ์ จงหันกลับไปเถิด จงละข้ออ้างและความใคร่ในช้างเชือกนี้เสีย”
गौतम उवाच
Educational Q&A
Dhṛtarāṣṭra argues a role-based view of dharma: elephants and their management fall under kṣatriya/royal responsibility, not brāhmaṇa livelihood; therefore reclaiming his mount is, in his view, not adharma. The verse foregrounds how claims of righteousness can be framed through social duty (varṇa-dharma) and ownership.
Dhṛtarāṣṭra addresses the sage Gautama, who is opposing or questioning his taking of an elephant. Dhṛtarāṣṭra defends his action by stating that elephants are meant for kings, that the elephant is his own vehicle, and he urges Gautama to desist and withdraw his desire/claim regarding it.