Shloka 18
नहुषोपाख्यानम्—दीपदान-धूप-बलीकर्म-प्रशंसा
Nahūṣa Episode and the Commendation of Lamp-Gifting and Household Offerings
ततोडगस्त्य: सुरपतिं वाक्यमाह विशाम्पते | योजयस्वेति मां क्षिप्रं कं च देशं वहामि ते,प्रजानाथ! तब अगस्त्यने देवराजसे कहा--“राजन्! मुझे शीघ्र रथमें जोतिये और बताइये मैं आपको किस स्थानपर ले चलूँ। देवेश्वरर! आप जहाँ कहेंगे, वहीं आपको ले चलूँगा।” उनके ऐसा कहनेपर नहुषने मुनिको रथमें जोत दिया
tato ’gastyaḥ surapatiṁ vākyam āha viśāmpate | yojayasveti māṁ kṣipraṁ kaṁ ca deśaṁ vahāmi te prajānātha ||
แล้วอคัสตยะกล่าวแก่จอมเทพว่า “โอ้ผู้พิทักษ์ประชา จงรีบเทียมข้าเข้ากับรถ และบอกเถิดว่าข้าควรพาท่านไปยังแคว้นใด ที่ใดที่ท่านบัญชา ข้าจะนำท่านไป ณ ที่นั้น”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Power without humility turns into adharma: when a ruler treats a sage as a beast of burden, it signals moral blindness and invites downfall. Reverence for the righteous (ṛṣi) is a safeguard of dharma.
Agastya speaks to the lord of the gods and, in the episode’s dramatic reversal, offers to be yoked and to carry him wherever commanded; in the surrounding narrative, Nahusha—intoxicated by authority—actually yokes the sage to the chariot, setting the stage for his curse and fall.