Shloka 50
Āloka-dāna (Dīpa-dāna), Sumanas–Dhūpa–Dīpa Phala: Manu–Suvarṇa and Śukra–Bali Exempla
देवता तेजस्वी, कांतिमान् और प्रकाश फैलानेवाले होते हैं और राक्षस अंधकारप्रिय होते हैं; इसलिये देवताओंकी प्रसन्नताके लिये दीपदान किया जाता है ।।
śukra uvāca: devatāḥ tejasvinaḥ kāntimantaḥ prakāśa-prasāriṇaś ca bhavanti, rākṣasāś ca andhakāra-priyāḥ; tasmād devatā-prasannatāyai dīpa-dānaṃ kriyate. āloka-dānāc cakṣuṣmān prabhā-yukto bhaven naraḥ. tān dattvā nopahiṃset na haret nopanāśayet.
ศุกระกล่าวว่า “เหล่าเทวะเป็นผู้มีเดช มีรัศมี และแผ่ความสว่าง ส่วนรากษสยินดีในความมืด ดังนั้นจึงถวายประทีปเพื่อให้เทวะพอพระทัย การให้แสงสว่างทำให้มนุษย์มีดวงตาแจ่มชัดและมีรัศมีติดตัว ครั้นถวายประทีปแล้ว ไม่พึงทำร้ายมัน—ไม่พึงดับ ไม่พึงยกย้ายไปที่อื่น และไม่พึงทำลาย”
शुक्र उवाच
Educational Q&A
Giving lamps (dīpa-dāna) is praised as a dharmic act aligned with the gods’ nature of radiance; it yields inner and outer clarity (symbolized as strengthened sight and personal brilliance). The gift must be respected: once offered, it should not be extinguished, reclaimed, or destroyed.
In a didactic passage of the Anuśāsana Parva, Śukra instructs on the merit and proper conduct of lamp-giving, contrasting the luminous disposition of the gods with the darkness-loving nature of rākṣasas, and prescribing how the donated lamps should be treated.