Shloka 19
Gārhasthya-dharma: Vāsudeva–Pṛthivī-saṃvāda
Householder Duties and Daily Offerings
महाराज! इसके बाद विशेष अन्तके द्वारा अतिथियोंको भी सम्मानपूर्वक भोजन करावे। ऐसा करनेसे गृहस्थ पुरुष सम्पूर्ण मनुष्योंको संतुष्ट करता है ।।
mahārāja! tataḥ paraṁ viśeṣāntakena atithīn api satkṛtya bhojayet. evaṁ kṛte gṛhasthaḥ puruṣaḥ sarvān manuṣyān saṁtoṣayati. gṛhastha-dharma-sambandhe śrīkṛṣṇasya pṛthivyā saha saṁvādaḥ— anityaṁ hi sthito yasmāt tasmād atithir ucyate. ācāryasya pituś caiva sakhy-upāptasya cātitheḥ, sadā nivedayet— ‘amukaṁ vastu me gṛhe vidyate; tad bhavān gṛhṇātu.’ tataḥ yathā te ājñāpayeyuḥ tathāiva kuryāt. evaṁ kṛte dharmasya pālanaṁ bhavati.
โอ้พระราชา ครั้นแล้วพึงเลี้ยงแขกผู้มาเยือนด้วยความเอาใจใส่เป็นพิเศษและด้วยอาหารอันประณีต พร้อมความเคารพ; ด้วยประการนี้คฤหัสถ์ย่อมทำให้ผู้คนทั้งปวงพอใจ ในเรื่องธรรมของคฤหัสถ์—ในบทสนทนาระหว่างพระศรีกฤษณะกับพระธรณี—กล่าวว่า ผู้ใดมิได้พำนักอยู่ในเรือนนั้นเป็นนิตย์ ผู้นั้นจึงเรียกว่า ‘อะติถิ’ (แขก) ต่ออาจารย์ บิดา มิตรผู้ไว้วางใจที่มาถึง และแขก พึงกล่าวเสมอว่า “สิ่งนี้มีอยู่ในเรือนของข้าพเจ้า ขอท่านโปรดรับไว้” แล้วพึงปฏิบัติตามที่ท่านสั่งทุกประการ; ด้วยการประพฤติเช่นนี้ ธรรมย่อมดำรงอยู่
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
A householder upholds dharma by honoring and feeding guests and respected persons (teacher, father, trusted friend) with sincere offerings, and by acting according to their wishes; hospitality is framed as a central social-ethical duty.
Vāyudeva instructs the king on householder conduct, citing a teaching presented as a dialogue of Śrī Kṛṣṇa with the Earth: a guest is defined as one who does not stay permanently, and the host should invite such persons to accept what is available and then comply with their directions.