Shloka 57
उपदेशदोषप्रसङ्गः (Upadeśa-doṣa-prasaṅgaḥ) — The Risk of Misapplied Counsel
बृस््यां दर्भेषु हव्ये च कव्ये च मुनिसत्तम । एतेन कर्मदोषेण पुरोधास्त्वमजायथा:,मुनिश्रेष्ठ! कुशके चट कैसे रखे जायँ? कुशा कैसे बिछायी जाय? हव्य और कव्य कैसे समर्पित किये जायँ? इन्हीं सब बातोंका आपने मुझे उपदेश दिया था। इसी कर्मदोषके कारण आपको इस जन्ममें पुरोहित होना पड़ा
bṛsyāṃ darbheṣu havye ca kavye ca munisattama | etena karmadoṣeṇa purodhās tvam ajāyathāḥ ||
ข้าแต่มุนีผู้ประเสริฐ ท่านได้สั่งสอนข้าถึงวิธีจัดที่นั่งศักดิ์สิทธิ์และหญ้าดรรภะให้ถูกต้องตามพิธี และวิธีถวายหัวยะ (เครื่องบูชาแด่เทพ) กับกัวยะ (เครื่องบูชาแด่บรรพชน) แต่เพราะความบกพร่องในกรรมพิธีนั้นเอง ท่านจึงมาเกิดในชาตินี้เป็นปุโรหิต (พราหมณ์ประจำเรือน)
पुरोहित उवाच
Educational Q&A
Ritual knowledge and priestly function are tied to karma: even one who teaches correct procedure regarding sacred implements and offerings may, due to a defect in ritual action (karmadoṣa), experience a particular birth and social role. The verse underscores ethical seriousness and accountability in sacrificial conduct.
The speaker (the purohita) addresses a revered sage, recalling earlier instruction on arranging darbha grass and making havya and kavya offerings. He then states that because of a fault connected with those ritual acts, the sage has taken birth in this life as a household priest.