Shloka 26
Śama-prāptiḥ — Gautamī–Lubdhaka–Pannaga–Mṛtyu–Kāla-saṃvāda
Restraint through the Analysis of Karma and Time
गौतम्युवाच आर्तिनिवं विद्यते3स्मद्विधानां धर्मात्मान: सर्वदा सज्जना हि । नित्यायस्तो बालको<प्यस्य तस्मा- दीशे नाहं पन्नगस्य प्रमाथे
gautamy uvāca — ārti-nivṛttiḥ vidyate ’smad-vidhānāṃ; dharmātmānaḥ sarvadā sajjanā hi. nityāyattaḥ bālako ’py asya; tasmād īśe nāhaṃ pannagasya pramāthe.
คุทัมมีกล่าวว่า “สำหรับคนเช่นเรา ความทุกข์ร้อนจากความสูญเสียย่อมไม่ครอบงำ เพราะผู้ทรงธรรมและคนดีทั้งหลายตั้งมั่นอยู่ในธรรมเสมอ เด็กคนนี้เองก็ย่อมต้องตายตามกาลที่กำหนดอยู่แล้ว ฉะนั้นข้าจึงไม่อาจ—และไม่เห็นว่าเป็นสิ่งสมควร—ที่จะทำลายงูนั้น”
लुब्धक उवाच
Educational Q&A
The verse teaches restraint and dharmic composure: the righteous do not let personal grief drive them into retaliatory violence, recognizing mortality as inevitable and choosing compassion over vengeance.
Gautamī responds to the situation of her child’s death involving a serpent. Instead of urging the serpent’s killing, she declares that her child was destined to die and that she will not participate in destroying the serpent, grounding her response in dharma.