Shloka 11
ययाति–दौहित्रसंवादः
Yayāti and the Grandsons: Discourse on Lokas, Dāna, and Satya
वाक्सायका वदनान्निष्पतन्ति यैराहत: शोचति रात्र्यहानि । परस्य नामर्मसु ते पतन्ति तान् पण्डितो नावसूजेत् परेषु,दुष्ट मनुष्योंक मुखसे कटु वचनरूपी बाण सदा छूटते रहते हैं, जिनसे आहत होकर मनुष्य रात-दिन शोक और चिन्तामें डूबा रहता है। वे वाग्बाण दूसरोंके मर्मस्थानोंपर ही चोट करते हैं। अतः विद्वान पुरुष दूसरेके प्रति ऐसी कठोर वाणीका प्रयोग न करे
vāksāyakā vadanān niṣpatanti yair āhataḥ śocati rātryahāni | parasya nāmarmasu te patanti tān paṇḍito nāvasūjet pareṣu ||
ศักระตรัสว่า “จากปากย่อมพุ่งออกมาเป็นลูกศรคือวาจา ผู้ถูกมันทำร้ายย่อมเศร้าโศกทั้งกลางวันและกลางคืน ลูกศรวาจานั้นมักตกต้องจุดอ่อนไหวของผู้อื่น ฉะนั้นบัณฑิตไม่ควรยิงวาจาหยาบกร้านใส่ใคร”
शक्र उवाच
Educational Q&A
Words can wound as sharply as weapons, causing lasting sorrow; therefore, the wise restrain harsh, contemptuous speech and avoid striking others at their vulnerable points.
Śakra (Indra) delivers a moral instruction, using the metaphor of ‘speech-arrows’ to warn that cruel words inflict deep, enduring pain, and he advises cultivated conduct in speech toward others.