Shloka 58
ययाति–देवयानी संवादः
Yayāti–Devayānī Dialogue and Śukra’s Consent
शुक्र उवाच संसिद्धरूपो5सि बृहस्पते: सुत यत् त्वां भक्त भजते देवयानी । विद्यामिमां प्राप्तुहि जीविनीं त्वं न चेदिन्द्र: कचरूपी त्वमद्य,शुक्राचार्य बोले--बृहस्पतिके पुत्र कच! अब तुम सिद्ध हो गये, क्योंकि तुम देवयानीके भक्त हो और वह तुम्हें चाहती है। यदि कचके रूपमें तुम इन्द्र नहीं हो, तो मुझसे मृतसंजीवनी विद्या ग्रहण करो
śukra uvāca—saṃsiddharūpo 'si bṛhaspateḥ suta yat tvāṃ bhaktaṃ bhajate devayānī | vidyām imāṃ prāptum iha jīvinīṃ tvaṃ na ced indraḥ kacarūpī tvam adya ||
ศุกระกล่าวว่า “โอ้กจะ บุตรแห่งพฤหัสปติ บัดนี้เจ้าบรรลุพร้อมแล้ว เพราะเทวยานีผู้ภักดีใฝ่หาและรักเจ้า ดังนั้นจงรับวิชามฤตสัญชีวนี อันคืนชีวิตนี้จากเรา—หากวันนี้เจ้าไม่ใช่อินทร์ที่ปลอมกายในรูปของกจะ”
शुक्र उवाच
Educational Q&A
Sacred knowledge is transmitted under ethical conditions: devotion and worthiness can qualify a student, yet the teacher must guard against deception. The verse highlights the tension between compassion (granting life-restoring lore) and discernment (ensuring the seeker is genuine).
Śukra addresses Kaca, acknowledging his success and Devayānī’s devotion toward him. Śukra is prepared to teach the life-restoring Mṛtasañjīvanī, but he sets a condition: Kaca must not be Indra in disguise, reflecting the ongoing rivalry and fear of the gods obtaining the secret through trickery.