Shloka 3
ययाति–देवयानी संवादः
Yayāti–Devayānī Dialogue and Śukra’s Consent
वैशम्पायन उवाच ययातिरासीन्नूपतिर्देवराजसमग्युति: । त॑ शुक्रवृषपर्वाणौ वत्राते वै यथा पुरा,वैशम्पायनजीने कहा--जनमेजय! राजा ययाति देवराज इन्द्रके समान तेजस्वी थे। पूर्वकालमें शुक्राचार्य और वृषपर्वाने ययातिका अपनी-अपनी कन्याके पतिके रूपमें जिस प्रकार वरण किया, वह सब प्रसंग तुम्हारे पूछनेपर मैं तुमसे कहूँगा। साथ ही यह भी बताऊँगा कि नहुषनन्दन ययाति तथा देवयानीका संयोग किस प्रकार हुआ
Vaiśampāyana uvāca | Yayātir āsīn nṛpatir devarāja-samadyutiḥ | taṃ Śukra-vṛṣaparvāṇau vavrate vai yathā purā |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ดูก่อนชนเมชัย มีพระราชานามว่ายยาติ ผู้รุ่งโรจน์ดุจท้าวเทวราชอินทร์ ในกาลก่อน ศุกราจารย์และวฤษปัรวะต่างก็เลือกพระองค์เป็นสวามีแก่ธิดาของตนอย่างไร เหตุนั้นทั้งหมดเราจักเล่าให้เจ้าฟัง”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharmic narrative about royal marriage alliances and their consequences: a king’s splendor and status attract competing claims, and the ensuing unions become pivotal for lineage and moral causality in the epic.
Vaiśampāyana begins the Yayāti episode, introducing Yayāti as a king equal in brilliance to Indra, and announces that he will explain how Śukra and Vṛṣaparvan arranged Yayāti as husband for their daughters, culminating in Yayāti’s union with Devayānī.