Shloka 7
Adhyāya 71: Kaca and the Saṃjīvanī-vidyā
Devayānī–Śukra Episode
(आश्रमस्याभिगमने कि त्वं कार्य चिकीर्षसि । कस्त्वमद्येह सम्प्राप्तो महर्षेराश्रमं शुभम् ।।) “आपके आश्रमकी ओर पधारनेका क्या कारण है? आप यहाँ कौन-सा कार्य सिद्ध करना चाहते हैं? आपका परिचय क्या है? आप कौन हैं? और आज यहाँ महर्षिके इस शुभ आश्रमपर (किस उद्देश्यसे) आये हैं? तामब्रवीत् ततो राजा कन्यां मधुरभाषिणीम् | दृष्टवा चैवानवद्याजीं यथावत् प्रतिपूजित:,उसके द्वारा विधिवत् किये हुए आतिथ्य सत्कारको ग्रहण करके राजाने उस सर्वांगसुन्दरी एवं मधुरभाषिणी कन््याकी ओर देखकर कहा
āśramasyābhigamane ki tvaṃ kāryaṃ cikīrṣasi | kas tvam adyeha samprāpto maharṣer āśramaṃ śubham ||
“ท่านมุ่งมายังอาศรมนี้ด้วยเหตุใด? ประสงค์จะให้กิจใดสำเร็จ ณ ที่นี้? ท่านเป็นผู้ใด—มีนามและฐานะอย่างไร? และวันนี้มาถึงอาศรมอันเป็นมงคลของมหาฤษีด้วยจุดประสงค์ใด?” นางทูลถามดังนี้ ครั้นพระราชาทรงรับการต้อนรับตามธรรมแล้ว จึงทอดพระเนตรกุมารีผู้รูปงามพร้อมและวาจาอ่อนหวานนั้น แล้วตรัสตอบ
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic social conduct: a visitor to a sacred space is respectfully questioned about identity and purpose. Such inquiry protects the sanctity of the āśrama while maintaining courtesy and moral order.
A speaker (Vaiśampāyana) reports a formal questioning at a sage’s hermitage: the newcomer is asked why they have come, what they intend to do, and who they are—framing the encounter within the norms of āśrama etiquette and responsibility.