अग्निशाप-प्रसंगः
Agni’s Curse and the Restoration of Ritual Order
तथा त्वदर्चिनिर्दिग्धं सर्व शुचि भविष्यति । त्वमग्ने परमं तेज: स्वप्रभावाद् विनिर्गतम्,“इसके सिवा जो तुम्हारी क्रव्याद मूर्ति है (कच्चा मांस या मुर्दा जलानेवाली जो चिताकी आग है) वही सब कुछ भक्षण करेगी। जैसे सूर्यकी किरणोंसे स्पर्श होनेपर सब वस्तुएँ शुद्ध मानी जाती हैं, उसी प्रकार तुम्हारी ज्वालाओंसे दग्ध होनेपर सब कुछ शुद्ध हो जायगा। अग्निदेव! तुम अपने प्रभावसे ही प्रकट हुए उत्कृष्ट तेज हो; अतः विभो! अपने तेजसे ही महर्षिके उस शापको सत्य कर दिखाओ और अपने मुखमें आहुतिके रूपमें पड़े हुए देवताओंके तथा अपने भागको भी ग्रहण करो”
tathā tvad-arcir-nirdigdhaṃ sarvaṃ śuci bhaviṣyati | tvam agne paramaṃ tejaḥ sva-prabhāvād vinirgatam ||
เศานกะกล่าวว่า “ฉันนั้นแล สิ่งใดก็ตามที่ถูกเปลวเพลิงของท่านแผดเผา ย่อมบริสุทธิ์สิ้นเชิง โอ้พระอัคนี ท่านคือรัศมีสูงสุดที่ปรากฏขึ้นด้วยอานุภาพของตนเอง เพราะฉะนั้น โอ้ผู้ทรงเดช ด้วยเดชานุภาพของท่านเองจงทำให้คำสาปของมหาฤษีเป็นจริง และจงรับไว้ในพระโอษฐ์—ดุจอาหุติ—ทั้งส่วนของเหล่าเทพที่ตกลงไปและส่วนอันชอบธรรมของท่านด้วย”
शौनक उवाच
Fire (Agni) is presented as a purifier and as the ritual ‘mouth’ that receives offerings; the verse also underscores that divine power and the force of a sage’s curse operate within a moral-ritual order (dharma), where allotted shares and vows/words must be fulfilled.
Śaunaka addresses Agni, praising his self-manifest radiance and urging him to accomplish the fulfillment of a sage’s curse and to accept oblations properly—taking in what has fallen into his mouth as offering and reclaiming his rightful sacrificial portion.