Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Śakuntalā’s Satya-Discourse and the Recognition of Bharata (शकुन्तला–सत्योपदेशः; भरतप्रतिग्रहः)

द्विजक्षत्रियविट्शूद्रा निर्यान्तमनुजग्मिरे । ददृशुर्वर्धभानास्ते आशीर्भिश्च॒ जयेन च

vaśiṣṭha uvāca: dvijakṣatriyaviṭśūdrā niryāntam anujagmire | dadṛśur vardhabhānās te āśīrbhiś ca jayena ca ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า—เมื่อพระราชาเสด็จออกจากนคร ผู้คนทั้งสี่วรรณะ—พราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ และศูทร—ต่างตามเสด็จอยู่เบื้องหลัง พวกเขามองพระองค์ไม่วางตา พร้อมเปล่งถ้อยคำอวยพรอันเป็นมงคลและโห่ร้อง “ชัย” เพื่อปรารถนาความสำเร็จและความผาสุกแก่พระองค์ในการเสด็จครั้งนั้น

द्विजBrahmins (twice-born)
द्विज:
Karta
TypeNoun
Rootद्विज
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षत्रियKshatriyas
क्षत्रिय:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Nominative, Plural
विट्Vaishyas
विट्:
Karta
TypeNoun
Rootविट्
FormMasculine, Nominative, Plural
शूद्राःShudras
शूद्राः:
Karta
TypeNoun
Rootशूद्र
FormMasculine, Nominative, Plural
निर्यान्तम्going out, departing
निर्यान्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootनिर्-या
FormMasculine, Accusative, Singular, Present active participle (शतृ), Parasmaipada
अनुजग्मिरेfollowed
अनुजग्मिरे:
Karta
TypeVerb
Rootअनु-गम्
FormPerfect (लिट्), Third, Plural, Parasmaipada
ददृशुःsaw, looked at
ददृशुः:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect (लिट्), Third, Plural, Parasmaipada
वर्धभानाःwith increasing radiance/splendour (gladdened, flourishing)
वर्धभानाः:
Karta
TypeAdjective
Rootवर्धभान
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
आशीर्भिःwith blessings
आशीर्भिः:
Karana
TypeNoun
Rootआशीस्
FormFeminine, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
जयेनwith (words of) victory / victory
जयेन:
Karana
TypeNoun
Rootजय
FormMasculine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root

वैशम्पायन उवाच

V
Vaishampayana
B
Brahmins (dvija)
K
Kshatriyas
V
Vaishyas (viṭ)
S
Shudras
T
the departing king (context: Duṣyanta in this episode)
C
city (nagara, implied by context)
F
forest/hunt expedition (contextual)