Shloka 39
आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः
Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition
जानकिरननम विख्यात: सो5भवन्मनुजाधिप: । दीर्घजिद्वस्तु कौरव्य य उक्तो दानवर्षभ:
vaiśampāyana uvāca |
janakir ananam vikhyātaḥ so'bhavan manujādhipaḥ |
dīrghajid vastu kauravya ya ukto dānavarṣabhaḥ ||
ayaḥśirā aśvaśirā vīryavān ayaḥśaṅku gaganamūrdhā ca vegavān—rājan—ime pañca parākramī mahādaityāḥ kekayadeśasya pradhāna-pradhāna-mahātmā-rājā-rūpeṇa utpannāḥ |
... (śeṣaḥ: asura-dānava-nāmnāṃ manuṣya-rāja-rūpeṇa janma-vṛttāntaḥ)
ผู้นั้นเป็นที่รู้จักด้วยนาม ‘ชานกี’ และได้เป็นกษัตริย์ในหมู่มนุษย์ ส่วนโอ กุรพะ ผู้เป็นดานวผู้เกรียงไกรซึ่งเรียกว่า ‘ทีรฆชิหวะ’ ได้เป็นกษัตริย์มนุษย์ที่เลื่องลือว่า ‘กษัตริย์แห่งกาศี’ ฉันนั้นแล ดานวและอสูรผู้ทรงฤทธิ์อีกมากมายได้อุบัติบนแผ่นดินในรูปแห่งพระราชาผู้ยิ่งใหญ่—แม้รับนามมนุษย์ แต่ยังคงเดชานุภาพและสันดานอันดุดันไว้ เรื่องนี้ชี้ว่า ศึกใหญ่ที่กำลังจะมาถึงมิใช่เพียงการเมืองเท่านั้น หากเป็นความเอนเอียงฝ่ายอสูรที่ลงสู่ราชอำนาจ ก่อรากแห่งอธรรมและสงคราม และเตือนว่าอำนาจกับบัลลังก์มิใช่หลักประกันแห่งคุณธรรม
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage frames political history as morally charged: destructive ‘asuric’ tendencies can incarnate within powerful rulers. It cautions that royal power and fame are ethically neutral unless guided by dharma, and it foreshadows that adharma-driven leadership becomes a cause of large-scale suffering and war.
Vaiśampāyana continues a catalogue explaining how various Dānavas/Asuras took birth on earth as renowned human kings in different regions (Kekaya, Kāśī, Kāmboja, Anūpa, etc.). The list functions as a prelude to the epic’s conflicts by identifying formidable, often fearsome forces behind certain royal lineages.