Shloka 25
आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः
Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition
बाह्लीको नाम राजा स बभूव प्रथित: क्षितौ । निचन्द्रश्नन्द्रवक््त्रस्तु य आसीदसुरोत्तम:
vaiśampāyana uvāca |
bāhlīko nāma rājā sa babhūva prathitaḥ kṣitau |
nicandraḥ candravaktraś ca ya āsīd asurottamaḥ ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—บนแผ่นดินได้บังเกิดกษัตริย์นามว่า พาหลีกะ ผู้เลื่องลือในหมู่ราชา ทั้งนิจันทรา—อสูรผู้ประเสริฐ มีรัศมีและพักตร์งามดุจจันทร์—ก็บังเกิดในโลกมนุษย์เป็นนฤปเช่นกัน. ตอนนี้ชี้ให้เห็นว่าอำนาจอสูรอันน่าครั่นคร้ามอาจมาปรากฏในคราบกษัตริย์; ฉะนั้นอย่าตัดสินผู้ครองแผ่นดินด้วยยศศักดิ์และความรุ่งโรจน์เพียงภายนอก แต่จงใช้ปัญญาแห่งธรรม (ธรรมพุทธิ) พิจารณาจากการกระทำและความประพฤติ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage cautions that worldly fame and royal power do not necessarily indicate virtue: even Asuric forces can appear in attractive or prestigious human forms. Ethical judgment should rest on conduct aligned with dharma, not on lineage, charisma, or reputation.
Vaiśampāyana continues a catalog-like account describing how powerful Asuras take birth on earth as human kings. In this verse he names Bāhlīka as a renowned king and identifies Nicandra, an eminent Asura with a moonlike face, as appearing among men.