Shloka 62
Śakuntalā-Janma-Nāmakaraṇa (Birth and Naming of Śakuntalā) | शकुन्तला-जन्म-नामकरणम्
अपत्यं तु मृगा: सर्वे मृग्या नरवरोत्तम | ऋक्षाश्व मृगमन्दाया: सूमराश्न॒ परंतप,नरश्रेष्ठी समस्त मृग मृगीकी संतानें हैं। परंतप! मृगमन्दासे रीछ तथा सृमर (छोटी जातिके मृग) उत्पन्न हुए। भद्रमनाने ऐरावत हाथीको अपने पुत्ररूपमें उत्पन्न किया। देवताओंका हाथी महान् गजराज ऐरावत भद्रमनाका ही पुत्र है
vaiśampāyana uvāca | apatyaṃ tu mṛgāḥ sarve mṛgyā naravarottama | ṛkṣāś ca sūmarāś ca mṛgamandāyāḥ paraṃtapa |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “โอ้ยอดแห่งมนุษย์ บรรดากวางทั้งปวงล้วนเป็นเชื้อสายของนางกวาง โอ้ผู้เผาผลาญศัตรู จากมฤคมันดาได้บังเกิดหมีและ ‘สูมระ’ อันเป็นกวางจำพวกเล็ก”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse conveys an ordered vision of the world: beings are situated within named lineages, suggesting that nature and creation are intelligible through relationships, origins, and classification rather than chaos.
Vaiśampāyana continues a genealogical catalogue of creatures, stating that deer descend from the doe (Mṛgyā) and that bears and the sūmara variety arise from Mṛgamandā.