Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Śakuntalā-Janma-Nāmakaraṇa (Birth and Naming of Śakuntalā) | शकुन्तला-जन्म-नामकरणम्

त्रयस्त्वज्धिरस: पुत्रा लोके सर्वत्र विश्लुता: । बृहस्पतिरुतथ्यश्न संवर्तश्व॒ धृतव्रता:,अंगिराके तीन पुत्र हुए, जो लोकमें सर्वत्र विख्यात हैं। उनके नाम ये हैं-- बृहस्पति, उतथ्य और संवर्त। ये तीनों ही उत्तम व्रत धारण करनेवाले हैं। मनुजेश्वर! अत्रिके बहुत-से पुत्र सुने जाते हैं। वे सब-के-सब वेदवेत्ता, सिद्ध और शान्तचित्त महर्षि हैं

vaiśampāyana uvāca | trayas tv āṅgirasaḥ putrā loke sarvatra viśrutāḥ | bṛhaspatir utathyaś ca saṃvartaś ca dhṛtavratāḥ ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า “บุตรของอังคิรัสมีสามองค์ เป็นที่เลื่องลือทั่วโลก—พฤหสปติ, อุตถยะ และสํวรรตะ ทั้งสามล้วนมั่นคงในพรต”

त्रयःthree
त्रयः:
Karta
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine, Nominative, Plural
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अङ्गिरसःof Aṅgiras
अङ्गिरसः:
Sambandha
TypeNoun
Rootअङ्गिरस्
FormMasculine, Genitive, Singular
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Plural
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Singular
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र
विश्रुताःrenowned/famous
विश्रुताः:
Karta
TypeAdjective
Rootविश्रुत
FormMasculine, Nominative, Plural
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta
TypeNoun
Rootबृहस्पति
FormMasculine, Nominative, Singular
उतथ्यःUtathya
उतथ्यः:
Karta
TypeNoun
Rootउतथ्य
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
संवर्तःSaṃvarta
संवर्तः:
Karta
TypeNoun
Rootसंवर्त
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
धृतव्रताःhaving undertaken firm vows
धृतव्रताः:
Karta
TypeAdjective
Rootधृतव्रत
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Aṅgiras
B
Bṛhaspati
U
Utathya
S
Saṃvarta

Educational Q&A

Fame in the sacred tradition is grounded not in power but in disciplined conduct (vrata) and the steady pursuit of higher knowledge; the verse highlights vow-keeping as a marker of true spiritual stature.

Vaiśampāyana continues a genealogical account of eminent sages, naming three celebrated sons of Aṅgiras—Bṛhaspati, Utathya, and Saṃvarta—and characterizing them as firm observers of vows.