Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

Śakuntalā-Janma-Nāmakaraṇa (Birth and Naming of Śakuntalā) | शकुन्तला-जन्म-नामकरणम्

ऑर्वस्यासीत्‌ पुत्रशतं जमदग्निपुरोगमम्‌ | तेषां पुत्रसहस्राणि बभूवुर्भुवि विस्तर:,और्व मुनिके जमदग्नि आदि सौ पुत्र थे। फिर उनके भी सहसौं पुत्र हुए। इस प्रकार इस पृथ्वीपर भृगुवंशका विस्तार हुआ

Aurvasyāsīt putraśataṁ Jamadagnipurogamam | teṣāṁ putrasahasrāṇi babhūvur bhuvi vistaraḥ ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ฤๅษีเอารวะมีบุตรหนึ่งร้อยคน โดยมีชามทัคนีเป็นผู้เด่นที่สุด จากบุตรเหล่านั้นได้มีลูกหลานนับพันกำเนิดขึ้น และด้วยเหตุนี้วงศ์ภฤคุจึงแผ่ขยายไปทั่วแผ่นดิน

और्वस्यof Aurva
और्वस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootऔर्व
FormMasculine, Genitive, Singular
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
पुत्रशतम्a hundred sons
पुत्रशतम्:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र-शत
FormNeuter, Nominative, Singular
जमदग्नि-पुरोगमम्having Jamadagni in the forefront (led by Jamadagni)
जमदग्नि-पुरोगमम्:
TypeAdjective
Rootपुरोगम
FormNeuter, Nominative, Singular
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
पुत्र-सहस्राणिthousands of sons
पुत्र-सहस्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र-सहस्र
FormNeuter, Nominative, Plural
बभूवुःcame to be / were born
बभूवुः:
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect, 3, Plural, Parasmaipada
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभू
FormFeminine, Locative, Singular
विस्तरःexpansion / spread
विस्तरः:
Karta
TypeNoun
Rootविस्तर
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Aurva
J
Jamadagni
B
Bhṛgu-vaṁśa (Bhṛgu lineage)
B
Bhūmi (earth)

Educational Q&A

The verse highlights the dharmic importance of lineage and transmission: a rishi-family’s continuity is portrayed as a means by which spiritual and cultural heritage spreads and endures in the world.

Vaiśampāyana is recounting the expansion of the Bhṛgu line: Aurva fathers a hundred sons led by Jamadagni, and from them arise thousands of descendants, establishing the widespread presence of the lineage on earth.