Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

Duḥṣanta at Kaṇva-Āśrama; Śakuntalā’s Reception and Origin Prelude (दुःषन्तस्य कण्वाश्रमागमनम्)

सत्यवागर्कपर्णश्व प्रयुतश्चापि विश्रुत: । भीमश्रित्ररथश्वैव विख्यात: सर्वविद्‌ वशी,राजन! भीमसेन, उग्रसेन, सुपर्ण, वरुण, गोपति, धुृतराष्ट्र, सातवें सूर्यवर्चा, सत्यवाक्‌, अर्करर्ण, विख्यात प्रयुत, भीम, सर्वज्ञ और जितेन्द्रिय चित्ररथ, शालिशिरा, चौदहवें पर्जन्य, पंद्रहवें कलि और सोलहवें नारद--से सब देवगन्धर्व जातिवाले सोलह पुत्र मुनिके गर्भसे उत्पन्न कहे गये हैं

vaiśampāyana uvāca | satyavāg arkaparṇaś ca prayutaś cāpi viśrutaḥ | bhīmaś citrarathaś caiva vikhyātaḥ sarvavid vaśī rājān ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า— สัตยวาก อรกปัรณะ ประยุต และวิศรุตผู้เลื่องชื่อ; อีกทั้ง ภีมะ และจิตรารถะ—ผู้โด่งดัง รอบรู้ และสำรวมอินทรีย์

सत्यवाक्truth-speaking
सत्यवाक्:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्यवाच्
FormMasculine, Nominative, Singular
अर्कपर्णःArkaparṇa (name; 'sun-leafed')
अर्कपर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्कपर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
प्रयुतःPrayuta (name)
प्रयुतः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रयुत
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
विश्रुतःwell-known, renowned
विश्रुतः:
Karta
TypeAdjective
Rootविश्रुत
FormMasculine, Nominative, Singular
भीमःBhīma (name)
भीमः:
Karta
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Nominative, Singular
चित्ररथःCitraratha (name; 'variegated-chariot')
चित्ररथः:
Karta
TypeNoun
Rootचित्ररथ
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
विख्यातःfamous
विख्यातः:
Karta
TypeAdjective
Rootविख्यात
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्ववित्all-knowing
सर्ववित्:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वविद्
FormMasculine, Nominative, Singular
वशीself-controlled, masterful
वशी:
Karta
TypeAdjective
Rootवशिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
King (Janamejaya, implied by address rājān)
S
Satyavāk
A
Arkaparṇa
P
Prayuta
V
Viśruta
B
Bhīma
C
Citraratha

Educational Q&A

The verse links true distinction with inner discipline: being 'satyavāk' (truth-speaking) and 'vaśī' (self-controlled) is presented as a hallmark of the truly renowned, suggesting ethical stature is grounded in restraint and integrity.

Vaiśampāyana continues a catalog-like narration, naming notable figures (often understood in the surrounding context as celestial or semi-divine lineages) and highlighting their fame and qualities, as part of a broader genealogical/legendary account in Ādi Parva.