Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Duḥṣanta at Kaṇva-Āśrama; Śakuntalā’s Reception and Origin Prelude (दुःषन्तस्य कण्वाश्रमागमनम्)

ब्रह्मणो मानसा: पुत्रा विदिता: षण्महर्षय: । मरीचिरुत्यड्िरिसौ पुलस्त्य: पुलह: क्रतु:,ब्रह्माजीके मानस पुत्र छः महर्षि विख्यात हैं--मरीचि, अत्रि, अंगिरा, पुलस्त्य, पुलह और क्रतु

vaiśampāyana uvāca | brahmaṇo mānasāḥ putrā viditāḥ ṣaṇ-maharṣayaḥ | marīcir atrir aṅgirāḥ pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ ||

มหาฤษีทั้งหก ผู้เป็นที่รู้จักว่าเป็นโอรสที่บังเกิดด้วยจิต (มานสปุตร) ของพรหมา ได้แก่ มรีจิ อตริ อังคิรส ปุลัสตยะ ปุลหะ และกรตุ

ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
मानसाःmind-born
मानसाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमानस
FormMasculine, Nominative, Plural
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Plural
विदिताःknown, renowned
विदिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootविदित
FormMasculine, Nominative, Plural
षट्six
षट्:
Karta
TypeAdjective
Rootषट्
FormMasculine, Nominative, Plural
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
Karta
TypeNoun
Rootमहर्षि
FormMasculine, Nominative, Plural
मरीचिःMarīci
मरीचिः:
Karta
TypeNoun
Rootमरीचि
FormMasculine, Nominative, Singular
अत्रिःAtri
अत्रिः:
Karta
TypeNoun
Rootअत्रि
FormMasculine, Nominative, Singular
अङ्गिराःAṅgiras
अङ्गिराः:
Karta
TypeNoun
Rootअङ्गिरस्
FormMasculine, Nominative, Singular
पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta
TypeNoun
Rootपुलस्त्य
FormMasculine, Nominative, Singular
पुलहःPulaha
पुलहः:
Karta
TypeNoun
Rootपुलह
FormMasculine, Nominative, Singular
क्रतुःKratu
क्रतुः:
Karta
TypeNoun
Rootक्रतु
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Brahmā
M
Marīci
A
Atri
A
Aṅgiras
P
Pulastya
P
Pulaha
K
Kratu

Educational Q&A

The verse establishes sacred authority for later lineages by tracing them to Brahmā’s mind-born sages, implying that social and ritual orders (dharma) are rooted in primordial, revered origins.

Vaiśampāyana enumerates the six great ṛṣis regarded as Brahmā’s mānasaputras, a foundational step in the Mahābhārata’s broader genealogical and cosmological framing.